محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

مقدمهء مصحح 62

آثار عجم ( فارسى )

فرصت و شيخ مفيد متخلص به داور : « . . . شيخ مفيد بن الميرزانبى بن الميرزا محمد كاظم بن الشيخ عبد النبى الشريف ، المجتهد امام الجمعة و الجماعة فى الشيراز ، ابن الشيخ محمد مفيد ابن الشيخ حسين . . . « 1 » » از رجال نام‌آور و علماى قدر اول شيراز است كه فرصت در دوازده سالگى خود - يعنى در سال 1282 هجرى قمرى - با او ملاقات مىكند و اين ديدار ، مهمترين تأثير را در زندگى و حيات علمى و ادبى فرصت بجا مىگذارد . شيخ مفيد ، با نفوذ شگفت‌انگيز خود ، فرصت را مىپرورد و از او شاعرى نامدار و دانشمندى عالى مقدار مىسازد . فرصت در تمام عمر ، مجذوب اين بزرگمرد است و در هر فرصت و زمانى ، نظما و نثرا ، به ستايش وى زبان مىگشايد ، در دبستان الفرصه ، شرح اولين ديدار فرصت را با شيخ مفيد چنين مىخوانيم : « . . . يك روز ، در صحن متبركهء حضرت سيد مير احمد ( شاهچراغ ) ، شخصى را ديدم ژوليده حال ، دگر « شعاع » كه طبع بلند روشن اوست * چو آفتاب فروزان ولى برون ز زوال كنون ز چار تن ديگر ارنشان خواهى * بدان و تيره و ترتيب ، گويمت فى الحال « مظفر » است نخستين كه اندر اين ميدان * مظفر است به هر كوست خصم زشت فعال دگر « حسن » كه به طبع حسان و خط حسن * كش نبوده نظير و كسش نديده همال دگر فريضهء دل « شيفته » كه چون خورشيد * بود رفيع مكان بر سپهر عز و جلال دگر « فصيحى » آن شاعر فصيح زبان * كه در محامد و اوصاف اوست ناطقه لال به حرف اول القابشان فزا رجبى * كه تا بدانى تاريخ ماه و هجرى سال ( 1315 ) ( در بالاى عكس ، جملهء « الشعراء تلاميذ الرحمن - فى رجب سنهء 1315 » ذكر شده است و شاعران نشستهء بالا از راست به چپ عبارتند از : نثار ، قدسى ، ايزدى ، آسوده ، فرصت ، صادق ، نوا ، شعاع و چهار تن كه بر روى زمين نشسته‌اند ، عبارتند از : مظفر ، حسن ، شيفته ، و فصيحى . عكّاس و چهره‌نگار بوده است )

--> ( 1 ) . آثار عجم ، ص 26 .