محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

313

آثار عجم ( فارسى )

جمعى با حربه‌هاى ديگر . احجار اطراف آن درگاه ، همه خراب شده و سنگهايش بر زمين افتاده و بدنهء ديگر مقابل درگاه مذكور نيز ، همين اشكال را دارد ، بدون كم و زياد . من الاتّفاقات : حينى كه در آن درگاه نشسته و به ترقيم مطالب فوق اشتغال مىداشتم ، ميرزا محمّد كاظم مستوفى كه در يكى از دهات مرودشت آمده و شنيده بود فقير در عرصه‌گاه تخت جمشيد توقف دارم ، از آنجا كه سالهاست بناى اتّحاد و مودّت را با فقير به پايهء بلند و رتبهء ارجمند دارد ، به ملاقاتم قدمى رنجه فرمود . از ديدارش نشاطى تازه و انبساطى بىاندازه ، حاصل نمودم ؛ خنگ تيزتك گسسته لگام قلم را كه هر ساعتى به جايى پويان و هر لحظه‌اى به راهى دوان است ، به ذكر مجملى از اصل و نسب و احوال مشار اليه جولان مىدهم . نخستين ، شبرنگ خامه را در ميدان نامه به بيان نسبش مىتازم ؛ سپس به ذكر مجملى از احوالش مىپردازم . ميرزا بديع الزمان دشتكى « 2 » : كه از سادات جليل القدر شيراز بوده ، در سنهء 1136 ، در قتل و فتنهء افاغنه « 1 » مقتول مىگردد و ولد او [ 180 f ] ميرزا سيّد حسين ؛ كه طفل بوده ، با اهل بيتش را از خانه بيرون نموده ، اموالش را به غارت مىبرند . مقارن اين حال ، خون آن مقتول دامنگير سركردهء افاغنه گرديده ، به فجأه « 3 » ، در مىگذرد . اتباع وى ، متنبّه شده ، خانهء آنها را مسترد مىسازند و عذر مىگويند . از ميرزا سيّد حسين مذكور ، ولدى به ظهور مىرسد : ميرزا عبد الباقى ، و از آن [ 180 f ] ، پسرى به عرصه ظهور مىآيد : ميرزا عبد الحسين ؛ و از آن سه اولاد ، كه ارشد آنها ميرزا بديع الزّمان نام داشته و از آن چند اولاد : ميرزا عبد الحسين مشهور به ميرزا بابا و ميرزا رفيع خان و

--> ( 1 ) . در سنه 1135 محمود عاقبت نامحمود افغان ، با لشكرى به ايران تاخته ، بلاد كرمان را مسخّر ساخته پس به اصفهان آمده ، شاه سلطان حسين صفوى را گرفته محبوس داشت و بسيارى قتل و غارت نمود ، در يك روز ، اكثرى از شاهزادگان و امرا و علما و فضلا را مقتول نمود ، پس در دماغش خبطى راه يافته ، مصروع شده ، اشرف نامى كه برادرزاده آن و به قولى بنى عمّش بود ، خروج نمود ، محمود را كشت و خود به جاى او نشست و ولايات ايران را متصرّف گرديد و شاه سلطان حسين را شهيد نموده و قتل بسيار نيز در فارس كرد تا اينكه نادر شاه افشار ، خروج نمود و اشرف به جانب قندهار گريخته در آنجا مقيّد و مقتول گرديد و آن در سنه 1140 و اند هجرى بود . ( 2 ) . نام محله‌اى است از محلات شيراز كه اكنون به محلّه ذرك مشهور است . ( 3 ) . به فتح اوّل است و آن مرگ ناگهان است .