محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
258
آثار عجم ( فارسى )
مىناميدهاند و اين كيكاوس ثانى است و غير از كيكاوس پدر كيخسرو است و اين را بعضى لهراسب مىخوانند و سلطنت وى بنابر استخراجى كه از تاريخ منقوش بر سنگ شده ، 529 سال قبل از ميلاد مسيح بوده ؛ 7 سال شاهى كرده [ است ] . ويستسپا « 1 » ( 8 ) : گشتاسب است و او را به زبان يونانى ، هستاسب گويند . ظهورش را در حدود تاريخ كامبيزز مذكور دانستهاند . داريوس « 2 » ( 9 ) : « دارا » ست و آن را داراى اكبر گويند . سلطنتش بنابر استخراج از تاريخ منقور بر سنگ ، 521 سال قبل از ميلاد بوده و 36 سال پادشاهى نموده [ است ] . زركزس « 3 » ( 10 ) : اسفنديار است و آن پسر داراست . جلوسش 485 سال قبل از ميلاد ؛ بنابر استخراج مذكور ، شاهى او 20 سال . ارتكسرسز « 4 » ( 11 ) : اردشير است كه آن را بهمن نيز خوانند . جلوس وى 465 سال قبل از ميلاد و مدّت سلطنتش 40 سال . داريوس دوم ( 12 ) : داراى دوم است . جلوس آن 425 سال قبل از مسيح بوده و سلطنت وى 21 سال . ارتكسرسز دوم ( 13 ) : اردشير دوم است . جلوس وى 404 سال قبل از ميلاد بوده ؛ پادشاهى او 43 سال . ارتكسرسز سوم ( 14 ) : اردشير سوم است و او را « بهوكا » « 5 » نيز مىگفتند . جلوسش 361 قبل از مسيح ؛ و پادشاهيش 25 سال . داريوس سوم ( 15 ) : داراى سيّم است و آن را داريوش كودمان « 6 » گويند . جلوسش 336 سال قبل از ميلاد و اين همان داراست كه مغلوب اسكندر رومى شد .
--> آخر زاء معجمهء ساكنه . ( 1 ) . به كسر واو و سكون ياء حطّى و سين مهمله - هر دو - و فتح تاء قرشت و سكون سين مهمله و باء سه نقطه و الف در آخر . ( 2 ) . در آخر سين مهمله ، بر وزن مار دوش است . ( 3 ) . به فتح زاء معجمه و سكون راء مهمله و كاف پارسى ساكنه و زاء معجمهء مكسوره و سكون سين مهمله ؛ و آن را كرزسپس نيز مىگفتهاند و اين اسفنديار غير از اسفنديار ، پسر گشتاسپ ، باشد . ( 4 ) . به فتح الف و سكون راء مهمله و فتح تاء قرشت و كاف تازى ساكنه و سين و راء مهملتين اوّل مفتوحه ثانى ساكنه ؛ بعد سين مهملهء مكسوره ، پس زاء معجمهء ساكنه است و آنچه ارتك سرسز در اينجاست كه به معنى اردشير مرقوم شده ، غير از اردشير بابكان است . ( 5 ) . به فتح باء موحّده و ضم هاء و سكون واو و كاف تازى و الف در آمدن . ( 6 ) . تازى است و بعضى اين لقب را به داريوش دوم نسبت داده .