در سنهء 1867 مسيحى ، حكيمى كه نام آن اسپيگل « 1 » ( SPIEGEL ) بود و از اهل جرمن « 2 » ، همتى گماشت كه خطوط مسمى به ميخى را بخواند ( 4 ) و از آن زبان باخبر گردد . از ملك خود حركت كرده ، به بسيارى از معمورهء عالم ، گردش نمود و سياحتها كرد و چندين كتب معتبرهء قديمه را بدست آورد از هر كسى كه از زبانهاى قديم اطلاعى داشت ، اكتساب لغات نمود ؛ زبان سانسكريت را كه از همهء زبانها اسكن قديمىتر است ، نيكو دريافت و بدان تكلم كرد ؛ پس از آن ، زبان فارسى و پهلوى را

--> ( 1 ) . به كسر همزه و سكون سين مهمله و ياء مثناة تحتانيهء ساكنه و كسر كاف تازى و لام ساكنه در آخر . ( 2 ) . به فتح اوّل و ثالث است و مملكت جرمن را اهل ايران گاهى نمسه گويند و در كتب قديمى ، آلمانيه نوشته‌اند . درازى آن جمعا 600 ميل و پهناى آن 500 ميل است .