محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
225
آثار عجم ( فارسى )
توضيحات مصحّح 1 . « زرقان يا ارزقان : پنج فرسخ ميانهء شمال و مشرق شيراز است . » ( فارسنامهء ناصرى ، ج 2 ، ص 1289 ) . 2 . نسيمى از شاعران قرن چهاردهم ميلادى است كه به تخمين در 1369 متولّد شده و در فاصلهء 1404 تا 1427 ميلادى درگذشته است . آنچه دربارهء نسيمى متواتر است ، فداكارى ، جسارت ، مردانگى و بالأخره قتل فجيع وى در شهر حلب مىباشد . او در آن شهر مدفون است و مزارش ، زيارتگاه اهل عرفان است . ( مقالهء حميد محمدزاده در مقدمهء ديوان نسيمى ، 1973 ، باكو ، آذرشهر ) 3 . محلّ تخت جمشيد . . . تكيه بر كوهى خشن دارد كه بر دشت پهناور حاصلخيزى مشرف مىباشد . نقشهء تخت جمشيد ، از پيش طرحريزى شده بود . سيستم كانالكشى و آبرسانى و مجارى فاضلاب كه در سطوح مختلف قبلا متناسب با كاربرد دقيق آنها در سنگ كوه كنده شده ، دليلى بر اين مدّعاست . صفّهاى است گسترده به ابعاد 1500 x 900 پا كه قسمتى از آن را در سطح كوه كنده و صاف كرده و قسمتهاى گود آن را پر نمودهاند . اطراف اين صفّه را ديوارى مركب از تختهسنگهاى بزرگ كه هم پشت بند صفّه است و هم جنبهء دفاعى داشته ، احاطه كرده است ؛ بلندى اين ديوار ، به تفاوت از 40 تا 60 پاست ؛ ابعاد سنگهايى كه در اين ديوار ممتد به كار رفته ، گاهى به 50 پا و وزن 30 تن مىرسد ؛ اين سنگها را بدون ملاط بر روى هم سوار كرده ، با بستهاى آهنين به هم پيوند دادهاند ؛ اتصال اين سنگها چنان با مهارت انجام گرفته كه در پارهاى موارد ، درز ميان آنها ديده نمىشود ؛ اين ديوار سنگى بر فراز خود ، ديوارى ديگر از خشت خام داشته كه لا اقل قسمتى از آن