محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
19
آثار عجم ( فارسى )
قصر ابو نصر ( 5 ) يكى از امكنهاى است كه مأمور بودم به جهت برداشتن نقشهء آن . و اين آثار و بناء در سمت مشرق شيراز است بر بالاى كوهى كه چندان ارتفاع ندارد و سوار به سهولت مىتواند بالا برود . در آنجا محوطهاى است به مقدار 20 ذرع طول و 20 ذرع عرض . در آن محوطه ، پارچه سنگهاى عظيم بر زمين افتاده ، همه شكسته و درهم ريخته ، و معلوم است كه در شكستن آنها تعمّد « 1 » كردهاند ؛ [ 11 f ] از غرايب اينكه تمام آن سنگها سياه است ، به خلاف آن كوه ؛ معلوم مىشود كه سنگهاى اين عمارت را از جاى ديگر حمل و نقل نموده ، در اين مكان آورده ، به كار بردهاند . اسكن از وضع و محاذات ، چنين مستنبط مىشود كه آنجا عمارتى بوده بسيار عالى ، تمام از سنگ سياه برّاق و آن عمارت چهار در داشته به چهار سمت ؛ از آن دربها ، هنوز دو اسطوانه « 2 » برپاست و ارتفاع هر اسطوانه تقريبا 5 ذرع « 3 » و عرض آن درگاه 3 ذرع است ( 6 ) و يكپارچه سنگ نيز بر سر آن دو اسطوانه است و بر روى دو سنگ ، اسطوانهاى از دو طرف صورت دو شخص را نقش نمودهاند يعنى حجّارى كردهاند كه آن صورتها
--> ( 1 ) . از باب تفعل : قصد كردن و آهنگ نمودن است . ( 2 ) . اسطوانه معرّب ستون است . ( 3 ) . ذرع : در اين كتاب هر جا كه نام ذرع مىآوريم ، ذرع متداول در اين زمان است كه 16 گره مىباشد .