مىنويسد : « . . . در سنهء 1314 - كه چهل و سه سال از عمرم گذشته بود - كتابى تأليف نمودم مسمّى به درياى كبير ؛ و قرب دو سال مشغول اين تأليف بودم ؛ يعنى در ازمنه‌اى كه حالى داشتم و از قيل و قال ، فراغت بالى . اين كتاب ، قرب شصت هزار بيت است ؛ فصل و بابى در آن ملحوظ نشده و چون كشكول شيخ بهائى - عليه الرحمه - يا خزائن مرحوم نراقى . . . است ؛ ولى فرقى كه دارد ، اين است كه از هر كتابى كه در آن نقل شده ، نام آن كتاب و مؤلف يا مصنفش در اين كتاب مرقوم آمده ؛ فرق ديگر آنكه غالب مطالب تازه و جديدى كه كمتر گوشزد شده ، مسطور گرديده و اگر حرفى از خود بنده باشد ، عربيا قال المؤلف و عجميا : مؤلف گويد ، مرقوم شده . . . « 1 » » اين كتاب كه نسخهء منحصر به فرد آن ، در كتابخانهء حافظيهء شيراز مضبوط است و حدود 1200 صفحه به قطع رحلى دارد ، از 92 بخش تشكيل شده است كه بعضى از بخشهاى آن به شرح زير است : بخش اول : خطوط زبانهاى مختلف ، تصوير شده و در مقابل آنها ، كلمات فارسى قرار گرفته است و بيش از 30 صفحه كتاب را به خود اختصاص داده است . بخش دوم : مجموعة الصنايع ؛ در اصطلاحات علم كيميا ( شيمى ) . بخش سوم : كتاب الجنان ؛ دربارهء طب و الاطباء ، به زبان عربى . بخش چهارم : مطلع العلوم ؛ در معرفى ائمهء اطهار و اولياء و عرفا . بخش پنجم : سبحة المرجان ؛ دربارهء زنان و عاشقان .

--> ( 1 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 117 .