( 2 ) - مناقب العارفين : اين كتاب فارسى منثور را شمس الدين احمد افلاكى كه هشتاد سال بعد از وفات مولانا يعنى در سال 761 ه / 1360 م درگذشته است ، گردآورى كرده . تاليف كتاب به امر اولو عارف چلبى در سال 718 ه / 1318 م آغاز شده و در سال 754 ه / 1353 م به پايان رسيده است . شمس الدين احمد به علت انتساب به اولو عارف " عارفى " خوانده شده و به سبب آشنايى با نجوم " افلاكى " تخلص كرده است . او از تمام مآخذ موجود دربارهء مولانا ، بخصوص از " مقالات " بهره‌مند شده و از نقل روايات شفاهى نيز خوددارى نكرده است . بعضى روايات را از قول " كبار اخيار " و بعضى ديگر را از گفتهء يكى از پيروان مولانا نقل كرده است و دربارهء راوى توضيح كافى داده است . اين كتاب بر خلاف مناقب سپهسالار كه از رويدادهاى كوچك بطور خلاصه بحث مىكند ، سرشار از حادثه‌ها است . گذشته از آن چون مؤلف كتاب در مسافرتها همراه اولو عارف بوده ، گزارشهاى تاريخى منظمى از زندگانى اولو عارف را نيز منعكس كرده است . از دو اثر اخير ( مناقب سپهسالار و مناقب العارفين ) مناقب العارفين اهميت شايانى دارد . و در هر دو كتاب روايات شفاهى و آداب طريقت در حال تكوين مولوى فراوان يافت مىشود . ازاين‌رو ضرورى است كه يك بررسى انتقادى و تاريخى در اين دو كتاب به عمل آيد و اطلاعات موجود در آنها جزو مآخذ قرار گيرد . سيد عبد الباقى دده پير طريقت مولوىخانه ينىقاپوى استانبول ، مناقب العارفين را با پاره‌اى اضافات به تركى برگردانده است « 1 » . كلمان هورات نيز مناقب العارفين را به زبان فرانسه ترجمه كرده . و در سال 22 - 1918 در پاريس به نام Les saints derviches tourneurs به طبع رسانده است .

--> ( 1 ) نسخهء شماره 1205 كتابخانهء سلطان احمد ثالث ، توپ‌قاپوسراى استانبول .