عبد الباقى گولپينارلى ( مترجم : توفيق سبحانى )

396

مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى )

يونسه طابدوقدن اولدى ، هم براقدن صالتوقه * اول نصيب چون جوش قيلدى من نئجه پنهان ائديم " « 1 » طابدق‌بابا از خلفاى براق باباست كه در سال 707 ه / 1307 م در گيلان به قتل رسيد . براق بابا نيز به صارى صالتق انتساب داشت كه در 662 ه / 1263 م با ده دوازده هزار تركمن به روم ايلى در آناطولى آمد و دو بروجه را فتح كرد يونس در يكى از اشعارش گويد " يونس بو سوزوندن ، سن معنا آنلريسن * قونيه مناره سينى گوره سون بير جوالدوز " « 2 » از بيت فوق معلوم مىشود كه يونس قونيه را ديده است . برخى گفته‌اند كه يونس ، امى بود اما او با تصرف در مضامين اشعار مولانا و استعمال كلمات و تركيبات فارسى و كاربرد دانشهاى رايج زمان در اشعارش ، اين نظر را نفى مىكند . چنان كه اساطير يونان و ايران را در اشعارش به كار مىبرد و از احاديث اقتباسات لفظى و معنوى به عمل مىآورد و به تاويل آنها مىپردازد . حتى يك غزل سعدى را به شعر تركى برگردانده است « 3 » . احتمالا يونس مدتى در قونيه اقامت داشته است . در برخى از اشعارش به تحصيلات خود اشاره كرده است : " مسجد و مدرسه ده چوخ عبادت ايلدوم * عشق اودينه يانوبن ، آندان حاصله گلدوم " « 4 » * *

--> ( 1 ) Yunus mre Divani , A . Golpinarh , Lst . Ahmet Halit K . , 1943 , s . 187 . يعنى : به يونس از طابدق رسيد ، به براق نيز از صالتق ، اين نصيب درهم جوشيده را من چگونه پنهان كنم ؟ ( 2 ) همان كتاب ، ص 347 يعنى : اگر تو معنى اين سخن يونس را دريابى ، منارهء قونيه را همانند جوال‌دوزى خواهى يافت . ( 3 ) همان كتاب ، ص 253 - 252 ، غزل شماره 28 . ( 4 ) همان كتاب ، ص 213 يعنى : در مسجد و مدرسه زياد عبادت كردم ولى چون به عشق رسيدم و به آتش عشق سوختم به كمال دست يافتم .