عبد الباقى گولپينارلى ( مترجم : توفيق سبحانى )
248
مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى )
" اخى " « 1 » مىناميدند ، از ميان سپاهيان و طبقات كارگر و مزدبگير به وجود آمده بودند . دنيا را فرونگذاشتهبودند و كار صحيح و ياورى كردن را نه فقط در برابر اخوان ، بلكه در قبال همهء انسانها اساس كار قرار داده بودند . همبستگى و همكارى داشتند . بين اينان و ملامتيه شعار مشترك جدا نشدن از مردم بود . بعد از نخستين دورهء زهدورزى ، ملامتيان بين مردم مىزيستند . و از مال وقف امرار معاش نمىكردند ، بلكه با حرفهاى كه آموخته بودند يا با داد و ستد مختصر يا با كشت و ورز زندگى مىگذرانيدند . ميان آنان افرادى نيز بودند كه در جنگها شركت
--> - عربى است . كلمهء رند فارسى است و به معنى لاابالى ، بىقيد ، محيل ، زيرك ، بىباك و منكر است . علاوه بر اين معانى ، برهان قاطع معنى ديگرى هم بدان افزوده است : " شخصى كه ظاهر خود را در ملامت دارد و باطنش سلامت باشد " . از كتب تاريخى عصر سلجوقى و مناقب العارفين چنين برمىآيد كه به سپاهيان غير منظم ، يعنى افراد مسلح و جنگاور و ماجراجو و بزنبهادر نيز رند گويند . در شاخه " سيفى " اهل فتوت ، به كسانى كه وارد طريقت مىشدند ، شمشير و سلاح مىدادند ، معلوم مىشود كه رندان ، اهل فتوتى بودند كه سلاح داشتند . اين كلمهء فارسى در عربى به صورت " رنود " جمع بسته مىشود . ( به مقالهء زير از نگارنده نگاه كنيد : Islam be Turk illerinde ( 1 ) اخى : ahi يا ahi گروهى اين كلمه را به معنى جوانمرد و سخى و از مشتقات " aki " تركى دانستهاند . ولى اگر اين نكته مد نظر قرار گيرد كه بين اهل فتوت كسى كه وارد طريقت شد ، او را برادر خطاب مىكنند و حقيقتا نيز رابطهء برادرانه با او برقرار مىكنند و اين نكته كه اين كلمه در متون بسيار كهن نيز به همين صورت وارد شده است و گذشته از آن بين ملامتيان به جاى سالك طريقت مىگويند از اخوان فلان است ، معلوم مىشود كه اين كلمه عربى است و به معنى " برادرم " مىباشد ، بنابراين نظر اخير بر نظر پيشين رجحان دارد . ( به مقالهء پيشين نگاه كنيد ) .