باز همو در جاى ديگر ضمن شرح احوال كسانى كه مولانا را به ارشاد پذيرفته بودند و اطاعت از حسام الدين را پذيرا شده بودند ، گويد : " هر يكى زخم خورده بود اول * شده نادم از آن خطا و زلل گشته بودند باادب جمله * زان نكردند هم بر اين حمله ز اولين ضربت قوى خوردند * در دوم فتنه كمترك كردند در سوم نرم و باادب گشتند * بىحسد رام مرد رب گشتند " « 1 » به نوشتهء سلطان ولد ، حسام الدين چلبى ده سال نايب و خليفهء مولانا بود « 2 » . سپهسالار هم حسام الدين را نه سال تمام شيخ و قائم مقام و خليفه و امام جملهء اصحاب حضرتش دانسته و بدين‌سان نوشتهء سلطان ولد را تاييد كرده است « 3 » . مع الوصف در محتواى مآخذى كه خلافت حسام الدين را بعد از وفات صلاح الدين ذكر كرده‌اند ، از نظر تاريخى تناقص هست . چرا كه بين وفات صلاح الدين و رحلت مولانا به حساب تقويم هجرى پانزده سال و پنج ماه و پنج روز فاصله است . تناقض موجود بين روايت سلطان ولد و سپهسالار از كسور موجود در ماه‌هاى عربى پيدا شده است . از اين رو ناگزير بايد پذيرفت كه حسام الدين بلافاصله بعد از وفات صلاح الدين به خلافت مولانا برگزيده نشده ، بلكه مدتى قريب پنج سال در اين ميان سپرى شده است . ظاهرا مولانا پنج سال بعد از مرگ صلاح الدين به مريدان خود خبر داده است كه اين يار عزيز را به نيابت و خلافت خود برگزيده است . به همين دليل ، دو مآخذ فوق اين تاريخ را مبدا قرار داده‌اند و مدت خلافت حسام الدين را نه سال يا ده سال قيد كرده‌اند . مىدانيم كه در سال وفات صلاح الدين كه بر صندوق مزار او نيز نوشته شده است ، هيچ‌گونه اختلافى نيست . نام حسام الدين چلبى ، حسن است . پدرش محمد و جدش نيز حسن نام داشت . نسبش به تاج العارفين ابوالوفاى كردى درگذشتهء 501 ه / 1107 م مىرسد و

--> ( 1 ) همان كتاب ، ص 116 ( 2 ) خوش بهم بوده مدت ده سال * پاك و صافى مثال آب زلال ( ابتدانامه ، 121 ) ( 3 ) رسالهء سپهسالار ، ص 142