عبد الباقى گولپينارلى ( مترجم : توفيق سبحانى )
135
مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى )
مولانا عزيمت شمس را به حسام الدين چلبى با اين بيان املا كرد : سافر المولى الاعز الداعى الى الخير ، خلاصه الارواح ، سر المشكاة و الزجاجة و المصباح « 1 » شمس الحق و الدين ، مخفى نور الله فى الاولين و الآخرين ، اطال الله عمره و لقانا بالخير لقائه يوم الخميس الحادى و العشرين من شهر شوال سنه ثلث و اربعين و ستمائة " « 2 » اگر يكى از ماههاى عربى بيست و نه روز و ديگرى سى روز حساب شود ، شمس در اولين نزول خود درست پانزده ماه و بيست و پنج روز و به حساب ايام چهارصد و شصت و هشت روز در قونيه مانده است و عزيمت وى از قونيه مطابق پانزدهم شباط « 3 » 1246 م / 21 شوال 643 بوده است . دومين نزول شمس به قونيه : كسانى كه مىپنداشتند با رفتن شمس مولانا حال ديرين خود را باز خواهد يافت ، خطا كرده بودند . در غزل زير كه ظاهرا مولانا در اين دورهء فراق سروده است ، مفارقت شمس و حال خود را چنين بيان مىكند :
--> ( 1 ) سورهء نور ، آيهء 35 : خداست نور آسمانها و زمين داستان نور او مانند چراغدانى است كه در آن چراغ باشد كه آن چراغ در شيشه باشد كه آن شيشه گويا ستارهاى درخشنده كه افروخته باشد از شجرهاى به بركت زيتونى كه نه شرقى است و نه غربى . نزديك است روغنش برافروزد و اگر نرسد آن را آتشى نورى است بر نورى ، هدايت كند خدا به سوى نور خود هركه را مىخواهد و مىزند خدا داستانها را براى مردم و خدا به همه چيز داناست ( ترجمه را از تفسير ابو الفتوح رازى نقل كرديم و عبارات مؤلف را - كه مترجم و مفسر قرآن نيز هست - ترجمه نكرديم ) . ( 2 ) مناقب العارفين ، ج 2 ، ص 630 - 629 ( 3 ) شباط : دومين ماه تقويم شمسى تركى است و مطابق است با ماه فوريه فرنگى و معادل است با 12 بهمن تا 10 اسفندماه فارسى - مترجم .