مخفى نماند كه در اين موقع سالك به واسطهء آنچه از خود مشاهده مىكند ممكن است او را اعجاب و انانيّت درگيرد و بزرگترين دشمن جانى و قتّال او كه نفس خود اوست با او روبرو گردد چنان كه در حديث وارد است كه : اعدى عدوّك نفسك التى بين جنبيك . « 1 » و اگر در اين حال عنايت ربّانيّه او را انقاذ نكند به كفر اعظم مبتلا مىشود . و به همين كفر اشاره فرموده‌اند كه : النّفس هي الصّنم الأكبر . « 2 » اين بت‌پرستى بود كه حضرت إبراهيم عليه السّلام از آن به خدا التجاء نموده و دورى آن را از خدا طلبيد : وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ . « 3 » چه پرظاهر است كه در حقّ حضرت خليل - الرحمن پرستش اصنام مصنوعه غير متصوّر است . و همين شرك است كه حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله از آن به خدا پناه برد و عرض كرد اللّهمَّ انّى اعوذ بك من الشّرك الخفىّ . « 4 »

--> ( 1 ) [ سرسخت‌ترين دشمنانت همان نفس توست كه ميان دو پهلوى توست ] . ( 2 ) [ نفس همانا بت بزرگتر است ] . ( 3 ) آيهء 35 ، از سورهء 14 : إبراهيم : [ و من و پسرانم را دور بدار از آنكه بت‌ها را پرستش كنيم ] . ( 4 ) [ خداوندا من حتما از شرك خفى به تو پناه مىآورم ] .