ما را ز جام بادهء گلگون خراب كن * زان پيش‌تر كه عالم فانى شود خراب بينى و بينك انّى يزاحمنى * فارفع بلطفك انّى من البين « 1 »

--> امكانى و انجذاب سرّ وجودى ، بموجب جذبة من جذبات الحق توازى عمل الثقلين سر وجودى حق سارى در عبد او را به حضرت وجود متصل مىنمايد و بمقام فناء و محو و طمس و محق مىرسد ، و در بحر وجوب و اشعهء شمس حقيقت حق منغمر و منغمس مىگردد ؛ يا در فناء محض مىماند و بمقام بقاء بعد از فناء نائل نمىشود و از وحدت به كثرت رجوع نمىنمايد ؛ و يا آنكه عنايت الهى به مقتضاى عين ثابت و استعداد ذاتى شامل حال او شده از وحدت به كثرت رجوع نموده و بمقام بقاء بعد از فناء نائل مىشود و از اولياء مقربين مىگردد . كاملا در اين مطالب تأمل كن و بدانكه فهم و ادراك اين مراتب به شهود ذوقى از عويصات است ، تا چه رسد بكشف حالى و مقامى و فناء در عين وجود او . من گنگ خواب ديده و عالم تمام كر * من عاجزم ز گفتن و خلق از شنيدنش اعمال و افعال اهل سلوك ، موجب توجه سالك به وحدت و انغمار وحدت و اتصال و اتحاد با حق است ؛ و گرنه بحسب واقع ، حق ظاهر در جميع حقايق است ، و بانگ « لا إله الّا هو » بل « لا موجود الا هو » از جميع ذرات وجود بلند است . و همه بدين نطق ، گويا هستند . « يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ . . . » . موسئى نيست كه دعوى انا الحق شنود * ورنه اين زمزمه اندر شجرى نيست ، كه نيست نتيجهء سلوك ، اطلاع سالك بر اين قبيل از مقامات است . سر اينكه برخى از اهل حال از كثرت لذت مىبرند ، آنست كه حق را در كثرات شهود مىنمايند . حقيقت شهود اين معنى وقوف عارف سالك و مكاشف محقق بامرى است كه واقعيت دارد ، و گرنه اصل توحيد همان تفريد وجود محض است . حجاب وجود اهل كثرت ، مانع از درك چنين حقيقتى است . نيست در افسردگان ذوق سماع * ورنه عالم را گرفته اين سرود هست بىصورت ، جناب قدس عشق * ليك در هر صورتى خود را نمود در لباس حسن ليلى جلوه كرد * صبر و آرام از دل مجنون ربود پيش روى خود ز عذرا پرده بست * صد در غم بر رخ وامق گشود در حقيقت خود به خود مىباخت عشق * ليلى و مجنون بجز نامى نبود چيست مىدانى صداى چنگ و رود ؟ * « انت كافى انت حسبى يا ودود » ( 1 ) . اين بيت : بينى و بينك انيى ينازعنى فارفع بلطفك انّى من البين ، از عارف و اصل ، حسين بن منصور حلاج است ، كه از مجذوبين است .