سيد جلال الدين آشتيانى
780
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
ملا عبد الرزاق راجع به فضيلت سوم « آيهء النجوى » گفته است : « و اما الثالث ، فيجب فيه تقديم الخيرات ببذل الاموال شكرا لتلك النعمة حتى تبقى و تزيد » « 1 » * * * قوله « قده » و منها هو موعود منتظر للكل كقوله تعالى : « أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها . . . الخ » . اطلاقات ساعت را بر قيامت در شرح همين فصل ذكر كرديم . ساعت در كتاب و سنت بر قيامت كبرى اطلاق شده است . سبب تحقيق قيامت و علت وقوع ساعت ، طلوع شمس هويت حق اول از مغرب مظاهر خلقيه است . حقيقت حق در تجلى باسم آخر و قهار و انكشاف احديت وجود و ظهور وحدت اطلاقيه ، بظهور خاص و انقهار حقايق وجودى و كثرات امكانى از ظهور دولت اسم قهار و ظهور حق به صفت لمن الملك اليوم لله الواحد القهار سبب تحقق قيامت كبرى و ظهور ما بطن و استتار مظاهر خلقى و انكشاف ما في الضمائر و حكومت حقايق مستور در باطن نفس مىگردد . همانطورىكه بايد باشد مكرر بيان شد ، عارفان از ابرار ، قيامت را در همين عالم و در حال توطن در كثرات مشاهده مىنمايند و بضمائر و سرائر خلايق آگاهند ، و شاهدند . مىبينند آنچه را كه اهل حجب در قيامت كبرى شهود مىنمايند ، در خبر صحيح است كه ابو بصير در صحراى منى به حضرت باقر گفت : « يا ابن رسول اللّه ما اكثر الحجيج » حضرت فرمود : « يا ابا بصير : ما اكثر الضجيج و اقل الحجيج » . ( پرده از چشم ابو بصير به قوت ولايت برداشت . ابو بصير خلق را
--> ( 1 ) . رجوع شود بتأويلات ملا عبد الرزاق ، عارف و صوفى « معروف بتفسير محيى الدين عربى ، جلد دوم ، چاپ سنگى ، بمبئى 1291 ه ق ص 302 » . مناسب بود ابن عمر اين سؤال را از پدر خود مىكرد : با اينكه على در فضائل مقدم بر جميع امت پيغمبر بود ، چرا در مورد تعيين خليفه و نصب امام مورد مشورت واقع نشد ؟ همه مىدانند كه اين كار را ابو بكر و عمر به دستيارى عايشه زوجهء پيغمبر و برخى از منافقين با عجلهء تام تمام باتمام رسانيدند ، كه على عليه السلام در مقابل عمل انجام شده قرار بگيرد و از حق خود محروم گردد .