سيد جلال الدين آشتيانى
639
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
مىنمايد ، و نفس به آن حقايق راه مىيابد ، قهرا وارد از جانب يمين نفس است ، نه شمال نفس كه دست خوش شياطين و ابالسه است . بنا بر آنچه كه ذكر شد ، شياطين بملكوت اعلى راهى ندارند و محل نفوذ و اقتدار آنها ملكوت اسفل است ، كه جهت شمال نفس به آن نزديك است . بنا بر اين ، كسانى كه گفتهاند : واردات رحمانى بطور غالب از جهت يمين نفس القاء مىشوند ، مرادشان همان است كه بيان شد ، چون آنچه كه مربوط به صرافت مقام نفس ناطقه و قوهء عقلى خالص است از محل اقتدار شياطين خارج است ، چون جهت يمين نفس اتصال بملكوت اعلى دارد و شياطين ساكنان ملكوت اسفل و ادنى مىباشند ، و چون شياطين به كسانى كه ترفع عقلى تام ندارند ، احاطه دارند در آيه شريفه وارد شده است كه شيطان از جهات ششگانه بر آنها وارد مىشود . بنا بر اين ، مناقشه مصنف بر كسانى كه گفتهاند : القائات ملكى و رحمانى از جانب يمين نفس وارد مىشود و القائات شيطانى از ناحيهء شمال نفس ، وارد نمىباشد . * * *