سيد جلال الدين آشتيانى
32
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
ميرزا محمد على ميرزا مظفر ( م - 1198 ) از مدرّسان نامى حكمت اشراق و كتب عرفانى بوده است از ايشان و مير سيد حسن طالقانى از اجلهء عرفا اثرى بدست نياورديم و از احوال آنها نيز اطلاع درستى نداريم ميرزا عبد الجواد شيرازى عارف محقّق زمان خود ، استاد عارف نامدار آقا سيد رضى لاريجانى است لاريجانى اواخر عمر خود به دعوت مرحوم آقا ميرزا علىرضا گرگانى از رجال مهم دوران قاجاريه ، بطهران مسافرت كرد و ميرزا علىرضا در منزل خود از او و عائلهاش پذيرائى مىنمود . وى در طهران دار فانى را وداع كرد . آقا ميرزا على رضاى مستوفى گركانى « 13 » به هزينه خود شرح منازل السائرين ملا عبد الرزاق كاشانى را بانضمام رسالهء نصوص و فكوك قونوى و مصطلحات عرفانى ملا عبد الرزاق ، را چاپ و به طالبان عرفان تقديم نمود . آقا محمد رضاى قمشهيى شاگرد نامى لاريجانى از جمله عارفان و حكماى بزرگ است كه به عللى از اصفهان بطهران آمد و در مدرسه صدر اقامت گزيد و جمع كثيرى از افاضل آن عصر در حكمت و عرفان از تلاميذ اين مرد عظيم مىباشند و تعليقات وى بر فصوص حاكى از آنست كه او بر كثيرى از عرفاى نامى ترجيح دارد با اين فرق كه آقا محمد رضا در انواع مشارب فلسفى بخصوص حكمت متعاليه استاد بىنظير در اعصار است . مرحوم حكيم متألّه آقا ميرزا حسن نورى فرزند برومند آخوند ملا على نورى و استاد آقا على حكيم ، به دعوت اعتماد السلطنهء قاجار بطهران سفر و مدّتى تدريس نمود ، ازقرارىكه استادم آقا ميرزا احمد آشتيانى مىفرمود ، آقا ميرزا حسن كرمانشاهى مدتى بدرس وى حاضر شده است . بعد از رحلت آقا محمد رضا ، آقا ميرزا هاشم رشتى عهدهدار تدريس حوزهء عرفانى استاد شد . مرحوم فقيه و اصولى و حكيم و عارف نامدار آقا ميرزا محمد على اصفهانى معروف به شاهآبادى از تلاميذ دورهء اول حوزهء آقا ميرزا هاشم مىباشد كه بدرس اسفار و شرح فصوص و مصباح الانس آقا ميرزا هاشم حاضر شدهاند و بعد از تكميل علوم عقليه و عرفان اسلامى و حضور به حوزه تدريس فقه و اصول اساتيد طهران ، براى نيل
--> ( 13 ) - گركان قريه آباديست بين آشتيان و تفرش از مضافات عراق سلطانآباد ( اراك ) و همجوار فراهان ، كه اغلب رجال نامى ايران در دوران قاجاريه از مردم فراهان و آشتيان و تفرش و گركان مىباشند . مرحوم سيّد الوزراء ميرزا ابو القاسم قائم مقام فراهانى و مغفور له ميرزا تقى خان ( امير نظام ) امير كبير « اعلى اللّه مقامهما » از مردم اين سامانند .