زيرا كه معلوم است قصاص كه اعدام شخص است در مقابل اعدام شخص ديگر ، اگرچه در ظاهر تكثير معدوم شده ولى حقيقتا اعظم تدابيرى است براى حفظ حيات نوع و جلوگيرى از ارتكاب قتل نفوس و لذا فرمود : « وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ » و البته وقتى كه اين حكم سياسى الهى جارى شود ، از جهت حب ذات و حب بقاء مانع خواهد شد از ارتكاب اين عمل قبيح ، و حفظ نفوس مىنمايد . « 1 » 4 . معرفه : اغلب احكام واقعيه نيز مشتمل است بر سياست ؛ مثل طهارت و صوم و صلات و زكات و حج و جهاد و لذا مىتوان على التحقيق گفت كه دين اسلام ، دين سياسى است . « 2 »

--> ( 1 ) . قوانينى كه با عنوان حدود و ديات وضع شده است ، به نام « سياسات اسلام » خوانده مىشود . اين قوانين از جمله تدابير الهى است كه اجراى آنها سبب جلوگيرى از كارهاى ناشايستى مىشود كه از سوى خداى تعالى نهى شده است و در واقع زمينه‌ساز گسترش و پيشرفت اوامر الهى است ؛ زيرا همان گونه كه ملاحظه مىشود ، مسئله قصاص كه عبارت از كشتن قاتل در برابر قتل ديگرى است ، هرچند به ظاهر قتل بيشترى واقع مىشود ، از آن نظر كه باعث زندگى افراد جامعه مىگردد ، بدون شك يكى از تدابير باارزش است كه خداوند تعالى براى حفظ جامعه و جلوگيرى از تجاوز به حق حيات انسان‌ها قرار داده است ؛ چنان‌كه به خردمندان مىفرمايد : وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ . . . ( بقره ( 2 ) : 179 ) و براى شما در قصاص ، حيات و زندگى است ، اى صاحبان خرد . . . اگر حكم قصاص درباره قاتل و متجاوز به سلامت انسان‌ها اجرا شود و افراد بدانند كه در صورت تجاوز به ديگرى ، درباره آنان نيز به همان شكل عمل مىشود ، طبيعى است كه اجراى اين حكم سياسى اسلام ، از آنجا كه هركس به زندگى خويش علاقه‌مند است و غريزه حب ذات و حب بقا دارد ، مانع از اين خواهد شد كه فرد عملى را مرتكب شود تا زندگىاش به خطر افتد . بنابراين زندگى افراد جامعه با اجراى اين حكم محفوظ مىماند . ( 2 ) . درباره نماز بيان شد كه اگر آن را از جهت‌هاى گوناگون در نظر بگيريم ، مىيابيم كه نماز از آن جهت كه از سوى خداى تعالى وضع شده ، يكى از قوانين اسلام است ، ولى از آن جهت كه در ميان جامعه عبادتى به شمار مىآيد و رشته ارتباط معنوى ميان مسلمانان را از هر نژاد و ملتى اعلام مىدارد ، يك