محمد على شاه آبادى
55
شذرات المعارف ( فارسى )
فروع اول : ترغيب مردم به علما و تشويق محصلين علوم دينيه و ترميم امر معاش آنها و فراهم كردن مؤسسات براى تعليم معارف و اخلاق و احكام ديانات مقدسه اسلام كه اصول انسانيت است به افراد جمعيت و اطفال آنها . « 1 »
--> . . . وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً ( آل عمران ( 3 ) : 103 ) . . . و نعمت ( بزرگ ) خدا را بر خود ، به ياد آريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد و او ميان دلهاى شما ، الفت ايجاد كرد ، و به بركت نعمت او ، برادر شديد . زيرا آنچه دوستى و برادرى حقيقى را به دنبال مىآورد ، بهرهمندى از تعاليم بلند قرآن و اسلام است كه با آشنايى با معارف آن ، دلها به سمت حقيقت كشيده و زنگار رذايل از دلها پاك مىشود و رشته الفت و برادرى در سايه تربيت اسلام استحكام مىيابد ؛ بهگونهاى كه از زشتىها و كينهتوزىها كه ناشى از جهل و دورى از حقيقت است ، چيزى نخواهد ماند ؛ زيرا به نعمت اسلام و توحيد ، جايى براى دوگانگى و پراكندگى باقى نمىماند و به اين ترتيب فرد مسلمان خود را تنها نمىيابد و در حوزه اسلام از پشتوانه بزرگى كه برادرى است ، برخوردار مىشود . معظم له از اين حركت به « خيط اخوت » تعبير فرموده و در ادامه مىفرمايد : با رعايت و عنايت به اين دو اصل كه يكى طولى است و به گستردگى جهان اسلام و رشد معارف آن در تمامى جامعه اسلامى بستگى دارد و ديگرى عرضى كه رشته پيوند برادرى و انس و الفت ميان افراد و جمعيتهاى مسلمان است ، جامه تقوا زيبنده اندام هر مسلمان خواهد بود و فرد مسلمانى كه به اين دو اصل دل ببندد ، شك نيست كه جامه سربازى به تن دارد و در راه اعتلاى اسلام و مسلمين به جان مىكوشد و با تلاش چنين انسانهاى پاك نهاد و فداكار است كه مىتوان عرصه جهان را از آلودگىهاى نفاق ، كفر ، فساد و گناه پاك كرد و دمار از بنيانگذارش برآورد و آنان را از صحنه گيتى ريشهكن ساخت . ( 1 ) . پس از بيان دو اصل كلى درباره گسترش اسلام و تعاليم آن ، كه عبارت بود از بسط طولى آن در سراسر كشورهاى اسلامى و عرضى آنكه ايجاد رشته برادرى بود ، اينك فروع آن را برمىشمرد كه در حقيقت شيوه پياده كردن و جنبه اجرايى دو اصل است ؛ ايشان مىفرمايد : نخستين گام براى تامين اين هدف مقدس ، بسيج كردن و تشويق توده مردم در گرايش به سمت علماى بزرگوار است ؛ آنان كه در پيشبرد مقاصد عالى اسلام نقش عمده را برعهده