--> حق مىكشاند . ولى در هر حال دلالت آيه بر مقصود روشن نيست و از اشعار تجاوز نمىكند . و آيات در اين‌باره فراوان است و ديگر « قرآن » است ، به دليل اين آيه : يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ( همان / 16 ) خداوند به‌وسيله قرآن كسانى را كه در صدد خشنودى او باشند ، به راه‌هاى سلامت هدايت كرده و به فرمان خود آنها را از تاريكىها خارج نموده و به سوى نور مىبرد و بر راه راست هدايت مىكند . همچنين تمام امورى كه مربوط به عمل صالح است و مساجد و امكنه متبركه و روزهاى شريف و باز از آن جمله « انبياء » و پيغمبرانند كه به‌وسيله استغفار براى افراد امت ، آنها را شفاعت مىكنند . خداوند مىفرمايد : وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً ( نساء ( 4 ) : 64 ) اگر آنها هنگامى كه بر خود ستم كردند ( و مرتكب گناهى شدند ) نزد تو مىآمدند و از خدا طلب آمرزش مىكردند و تو هم براى آنها استغفار مىكردى ، خدا را توبه‌كننده و مهربان مىيافتند . ولى ناگفته نماند كه در اين آيه توبه و استغفار خود شخص به ضميمه استغفار رسول اكرم ( ص ) به سبب آمرزش قرار داده شده نه تنها استغفار او . و چون شفاعت در اينجا جزء سبب را هم شامل مىشود . لذا اشكالى براى مقصود ندارد . و از جمله « ملائكه » مىباشند كه براى مؤمنان استغفار مىكنند ؛ چنان‌كه : الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ( غافر ( 40 ) : 7 ، شورى ( 42 ) : 5 ) فرشتگان حامل عرش آنهايى كه در اطراف عرشند ، تسبيح و حمد خدا مىكنند و استغفار براى اهل زمين مىنمايند . بدانيد خدا است آمرزنده و مهربان . و از آن جمله « مؤمنانند » كه براى خود و برادران ايمانى خود استغفار مىكنند ؛ چنان‌كه خداوند از قول آنها مىگويد : وَ اعْفُ عَنَّا وَ اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا أَنْتَ مَوْلانا ( بقره ( 2 ) : 286 ) و ما را ببخش و در رحمت خود قرار ده . 2 . شفاعت در قيامت به آن معنا كه سابقا گفته شد ، از جمله شفيعان قيامت ، « پيغمبرانند » ؛ چنان‌كه مىفرمايد : وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ آنها گفتند : خداوند رحمان فرزندى براى خود انتخاب كرده است . او منزه است ( از اين عيب و نقص ) آنها ( فرشتگان ) بندگان شايسته اويند . . .