زين العابدين شيروانى

مقدمه و پيشگفتار 82

رياض السياحة ( فارسى )

بستان مىآوريم : مىفرمايد : استعذار - بر ضمير منير دانشمندان عذرپذير مخفى و مستتر نماند كه جامع اين اوراق و محرر اين اطباق الفقير الحقير الساهى ابن اسكندر زين العابدين نعمت اللهى در حين گردش عالم و سياحت طوايف امم بهر بلدى و شهرى كه وارد مىشد و بهر ناحيه و ديارى كه منزل مىنمود فىالجمله اگر احوال و اوضاع آن ديار در نظر غرابت داشت و كلامى كه اعتناء به او بود از محققى استماع مىنمود بقيد كتابت آورده جمع مىكرد و حالات و مقالات هر فرقه را تحرير مىنمود به قصد آنكه اگر روزى توفيق رفيق گردد و عون بارىتعالى يار شود ترتيب و تدوين نموده كتابى سازد و در آن باب سعى بليغ و اهتمام تمام داشت عاقبت‌الامر بخاطر آمد كه قطع علايق از ايران نموده در آستان قدس خامس آل عبا جناب سيد الشهداء عليه السلام مجاورت اختيار نمايد ، در آن مكان شريف فارغ البال و آسوده حال آنچه مكنون خاطر است به انجام رساند و چندى كه از عمر باقى است در زيارت آن حضرت مختتم گرداند بناء على هذا در سنه هزار و دويست و چهل و يك هجرى از بلدهء شيراز حركت نموده عزيمت مقصد كرد و روى توجه بصوب امام مظلوم آورد چون بقصبه قمشه رسيد محمد قاسم خان ولد سليمان خان قاجار كه حكومت آن ديار بوى متعلق بود ستمگرى كرده جميع اسباب و اشياء و ما يعرف راقم را غارت و تصرف نمود و اهل و عيال و متعلقان فقير را دستگير كرد و آنچه از لوازم جور و ظلم و ايذاء بود نسبت به فقير و متعلقان به عمل آورد من جمله اوراقى كه در مدت بيست و پنج سال زحمت كشيده جمع كرده بود همگى را تاراج نمود نه از خدا شرم و نه از رسول اكرم آزرم كرد چون مضامين اوراق و اسماى بلاد همگى در خاطر نبود و نيز جميع مطالب و مضامين آنها را حفظ نمودن از حيز امكان خارج بود بنابرآن اكثر بلاد اقاليم سبعه از مشرق و مغرب و شمال و جنوب مذكور نگرديد و بر وفق دلخواه به انجام نرسيد و به فحواى العذر عند الكرام مقبول اگر در اين دفتر تفريط و افراط مشاهده گردد و در عبارات و حكايات آن زياده و نقصان ديده شود عفو خواهند فرمود و بر بىربطى حقير حمل نخواهند نمود .