براى آشنائى با آن ذوات مقدسه مختصرى اشاره به احوالاتشان مىنمائيم . حضرت كميل صاحب اسرار امير المؤمنين حضرت سر الاسرار و مشرق الانوار ولى تابعين مصباح موحدين زاهد شيعى مشهور « 1 » شهيد طريق ولايت مولانا على ( ع ) كميل بن زياد نخعى محرم اسرار و همدم گرام حضرت مولى الموالى على بن ابى طالب ( ع ) بوده كه حضرتش آن بزرگوار را به فيض مخصوص فرموده‌اند « 2 » حضرت مولانا و سيدنا على امير المؤمنين را رسم بود كه چون علوم و اسرار در باطن حضرتش موج مىزد و مىخواست كه گوهر عرفان را بيرون اندازد كميل بن زياد نخعى را پيش خود مىنشاند و بر او جواهر اسرار مىافشاند « 3 » . كميل فرزند اسلام در پناه اسلام و رهبران آسمانيش چنان به درجه كمال و تكميل رسيد كه از حضرت امير المؤمنين اجازه ارشاد و دستگيرى يافت « 4 » به مقام خواص حضرت على امير المؤمنين انتخاب شد « 5 » رجال‌شناسان ، حديث‌شناسان ، تاريخ‌نگاران اهل سنت با تمام كوشش و جديتى كه دارند تا از تشيع و چهره‌هاى درخشانش دور باشند باز به ناچار دربارهء اصحاب بزرگوار مولى الموالى على امير المؤمنين خاصه حضرت مولانا و مقتدانا كميل بن زياد مسائلى را بيان كرده‌اند . مثلا ذهبى كميل را از تندروهاى اصحاب على مىداند « 6 » ابن حجر عقلانى كميل را

--> ( 1 ) هم‌بستگى ميان تصوف و تشيع ص 79 ( 2 ) حدائق السياحة ص 79 شرح حال و رسائل و مكاتيب امير سيد على همدانى . ( 3 ) انوار جليه ص 294 ( 4 ) طريق الحقائق ج 1 ص 488 و 491 و 526 ( 5 ) سه رساله در علم رجال ص 255 ( 6 ) ميزان الاعتدال