زين العابدين شيروانى

مقدمه و پيشگفتار 17

رياض السياحة ( فارسى )

بابا كمال جندى شده است « 1 » و شواهد زياد ديگر . اغلب تذكره‌نويسان دانسته يا ندانسته شجرهء انتساب صحبت را با خرقه اشتباه نموده‌اند زيرا بزرگان جهت مشايخ صحبت خود هم شجره‌اى تنظيم مىفرموده‌اند مثلا نجم الدين ابو الميامن محمد بن محمد الادكانى مىنويسند : « و هو صحب الشيخ شمس الحق و الدين محمد بن جمال و هو صحب السالك نور الدين سالار و هو صحب شيخ على لالا « 2 » و شجره‌هاى زياد ديگر كه در تذكره‌ها ضبط است . درصورتىكه انتساب خرقه دو بزرگ از مشايخ طريقت يا لبست الخرقة يا لبس الخرقة مىباشد نه با هو صحب كه در مشايخ خرقهء جناب مست على شاه متذكر مىشويم . انتساب مست على شاه به معروف كرخى تذكره‌نويسان همچنان‌كه جناب شاه نعمت اللّه ولى شخصا نيز بدان اشاره فرموده‌اند انتساب شاه نعمت اللّه ولى را به رئيس المشايخ معروف كرخى مىرسانند و انتساب مست على شاه شيروانى قدس سره هم به شاه نعمت اللّه ولى است . كه بايد بررسى شود اين انتساب چگونه است . اگر به ايرادهاى آن دسته از محققين كه مىفرمايند جناب معروف كرخى با حضرت على بن موسى الرضا ( ع ) نمىتواند ملاقات داشته باشد و يا به آنهائى كه در اين رابطه شك كرده‌اند پاسخ قاطع داده شود تازه بايد تحقيق كرد كه انتساب معروف كرخى به حضرت امام رضا ( ع ) چگونه است نسبت خرقه و ارشاد مىباشد يا صحبت و تلقين ذكر است . مؤلف محقق جامع السلاسل كه از مشاهير مفاخر عرفان هند است مىنويسد : « از جنيد بغدادى تا حضرت مصطفى به صحبت نسبت داده‌اند نه خرقه » « 3 » باز مىفرمايد : « سلسله‌اى كه از معروف كرخى كشيده شده است علم

--> ( 1 ) طرايق الحقائق ج 2 ص 359 ( 2 ) روضات الجنان و جنات الجنان ج 2 ص 154 ( 3 ) جامع السلاسل قسم 1 ج 1 ص 73