محمد رضا قمشه اى
74
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
از اصفهان به قصد مسافرت به سبزوار حركت نمود و در تهران توقف كرد و در مدرسه دار الشفاء ساكن شد و اغلب كتب شيخ را تدريس مىنمود . تا قبل از توقف آقا محمّد رضا در تهران آقا محمّد رضا را بر حاجى سبزوارى رسما ترجيح مىداد . اغلب اساتيد بعد از آقا محمّد رضا و جلوه و آقا على حكيم محضر هر سه استاد را درك كردهاند » . « 1 » « آقا محمّد بيدآبادى ( م 1197 يا 1198 ه . ق . ) . بزرگترين شاگرد حوزهء تدريس ملّا عبد اللّه حكيم ( م 1162 ه . ق . ) و ملّا اسماعيل و الماسى ( م 1159 ه . ق . ) است . ملّا محراب ( م 1217 ه . ق . ) و ميرزا ابو القاسم مدرّس خاتونآبادى ( م 1202 ه . ق . ) نيز از تلاميذ فاضل و بارع حوزهء تدريس آقا محمّد بيدآبادى هستند . آقا محمّد ، مدرّس كتب حكما خصوصا كتب ملّا صدرا بوده است . نگارنده حواشى او را بر مواضع مختلف اسفار ديدهام يكى از معاصران آقا محمّد كه بيشتر به تدريس كتب عرفا مىپرداخته است ميرزا محمّد على ميرزا مظفر است كه در سنه 1198 چهره به نقاب خاك كشيده است . وى شرح فصوص الحكم و شرح حكمة الاشراق را تدريس مىكرده است و ظاهرا تصوف و عرفان از طريق او به ملّا محمّد جعفر آبادهاى و آقا سيّد رضى مازندرانى و آقا محمّد رضا قمشهاى رسيده است . او از شاگردان مع الواسطهء مير سيد حسن طالقانى و لنبانى هر دو شرح فصوص را تدريس مىكردهاند . مرحوم ملا محمّد صادق اردستانى خود نيز از مدرسان نامى ، هم در تصوف و هم در فلسفه است و بتدريس عرفان نيز اشتغال داشته است » . « 2 » « اين مسلم است و اساتيد ما خود ناظر اين جريان بودهاند كه جلوه در علميات خواست با مرحوم آقا محمّد رضا معارضه نمايد آقا محمّد رضا ( م 1306 ه . ق . ) كه
--> ( 1 ) - همان كتاب ، مقدمه ، ص 127 . ( 2 ) - همان كتاب ، مقدمه 121 .