است . نگارنده تعليقات او را بر قسمتى از جواهر و اعراض اسفار ديده‌ام با اين كه آقا محمّد رضا ، در مباحث عرفانى راسخ و در متأخرين نظير ندارد . در مباحث نظرى نيز محقّق و صاحب نظر است . حواشى او بر شواهد مفصّل‌تر از حواشى اسفار است ، و او بر مواضع و قسمتهاى مخصوص تعليقه دارد و بطور منظم حاشيه ننوشته است . آن چه از حواشى ديده شده است ، تحقيقي ، پر فايده و در باب خود بىنظير است ، آقا محمّد رضا به مقدّمات قيصرى و اصل شرح فصوص ، حواشى محقّقانه‌اى دارد كه بايد چاپ شود ، تا از زوال محفوظ بماند » . « 1 » « صدر المتألهين شيرازى و تابعان او از جمله حكيم محقق سبزوارى ، آقا على مدرّس ، آقا محمّد رضا ، معتقد بودند كه كمال مطلوب سالك ، وقتى حاصل مىشود كه در عقل نظرى و عملى هر دو كامل گردد ، يعنى هم متوغّل در حكمت بحثى و نظرى گردد و هم در حكمت ذوقى و اشراقى راسخ شود ، چنين وجودى از كبريت احمر اعزّ است . به اين معنى كه شيخ عارف قيصرى و شيخ متألّه شهاب الدين سهروردى « شهيد » و شيخ محقّق قطب الدّين شيرازى و جمعى ديگرى از كاملان تصريح نموده‌اند . شايد بتوان گفت جميع حكما به اين امر معتقدند ولى نيل به آن را مشكل قريب به محال ، مىدانند » . « 2 » « كتاب تمهيد القواعد از كتب درسى در حوزهء علمى و عرفانى تهران بود و اين كتاب در اصفهان نيز تدريس مىشد ، مرحوم آقا محمّد رضا قمشه‌اى ، همين كتاب را چند دوره تدريس نموده است و خود نيز همين كتاب را نزد مرحوم سيد رضى

--> ( 1 ) - همان كتاب ، ص 110 . ( 2 ) - همان كتاب ، ص 150 .