محمد رضا قمشه اى
41
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
تدريس مىنمود . ] آقاى منوچهر صدوقى « سها » ( دام عزّه ) در كتاب ( تاريخ حكما و عرفا . . . ) مىنويسد : ( استاد همايى ) از آقاى مرتضى مدرسى نقل مىكرد كه او چه بسيار از آقا شيخ عبد الحسين رشتى و او ظاهرا از آقا مير شهاب حكيم ( ره ) اين مسئله را تكرار مىنمود كه آقا محمّد رضا - رحمه اللّه - هر گاه كه حالى مىداشت درسى مىگفت و شعرى مىخواند و گاه كه حالى نداشت آن را جمع مىكرد . » « 1 » گويا ميرزا ابو الحسن جلوه - رحمه اللّه - و آقا محمّد رضا تبايناتى در مشرب فكرى و تدريسى با هم داشتهاند . ميرزاى جلوه استاد در فلسفه مشاء بوده ولى در عرفانيات به پاى ميرزا محمّد رضا - رحمه اللّه - نمىرسيده . در عين حال كه آقا محمّد رضا - رحمه اللّه - در تمام مشربهاى فلسفى و عرفانى يدي طولى داشته است . در اين مورد حكيم و الا مقام ، آقا سيّد جلال الدين آشتيانى - دام ظله العالي - روايتي را نقل نموده است كه مؤيّد مطالب مذكور است . « اين مسلم است و اساتيد ما خود ناظر اين جريان بودند كه جلوه خواست با مرحوم آقا محمّد رضا در عمليات معارضه نمايد . آقا محمّد رضا . . . شروع به تدريس فلسفه مشاء فن تخصصى مرحوم جلوه نمود و از عهده برآمد و طلاب فاضل آن زمان او را در اين فلسفه از حيث وسعت اطلاع و كثرت تحقيق و جودت فهم ، بر جلوه ترجيح دادند . ولى آقا ميرزا ابو الحسن شروع به تدريس شرح فصوص و مفتاح الغيب كرد و در همان صفحه اوّل اين كتب توقف نمود ! » « 2 » آقاى مطيعى در سالنامهء فرهنگ شهرضا مىگويد :
--> ( 1 ) - تاريخ حكما و عرفا . . . ، ص 58 . ( 2 ) - آشتيانى ، سيّد جلال الدين ، شواهد ربوبيه ، مقدمه - ص 68 .