محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

95

عرفان الحق ( فارسى )

بالجمله چون امورات قدريه بر وفق قانون طبيعت و عالم اسباب جاريست دعا منافى نيست . و بدانكه دعا و تضرع صفت عابدان است توكل صفت مؤمنان و تسليم صفت عارفان و رضا صفت محبان و تفويض صفت موحدان و فنا صفت واصلان . چون موحد گرد كثرت از دامان وحدت برافشاند و در نظر توحيدش جز حق نماند امر خود را به اراده و اختيار بقادر ذى الاقتدار واگذارد و قدمى به اراده خود برندارد كه او را بودى نيست و با نمايش حق نمودى ، و از اختيارش سودى . اما تا هنوز بنا دارى و بىاختيارى خود واقف است فانى نيست و چون هستى خود را بالتمام فراموش كرد و نيستى خود را بخاطر نياورد فانيست . و فنا را سه مرتبه است : عام و خاص و اخص . فناى عام اختتام عبارات خلقى است در اصول فكرت ، و فناى خاص انهدام عمارات خلقى است در حصول قربت ، و فناى اخص انعدام اشارات ذاتى است در وصول حقيقت . در اين مقام ذكر حالات و مراتب كمالات صوفيه نمود . يا ليتنى كنت معهم . چون به حالت توبه آيند اول توبه از كردار خود كنند و ثانى از معرف غير و ثالث از خوديت خود . اول اطاعت احكام . دويم حفظ مقام . سيم حضور تمام . اول ترك منهيات . دويم تبديل صفات . سيم نفى غير ذات . در شريعت توبه از سيئات كنند ، در طريقت از حسنات ، در حقيقت از شئونات . در شريعت توبه از گناه است ، در طريقت از دلخواه ، در حقيقت از ما سوى الله . اول توبه عاملان است . دويم توبه كاملان . سيم توبه واصلان .