محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

78

عرفان الحق ( فارسى )

است يا مغلوب ، معجزش كافى است يا غير وافى ، معجزش را پيش از اين‌ها آورده‌اند يا نه ؟ اگر تمام قول و فعلش با شواهد عقليه برابر آمد و كمالش فوق كمالات اهل زمان است بروجه اكمل ، انحصار نبوتش ثابت ، و اطاعتش واجب و مطيعش مغفور و متمردش معاقب . و اگر كسى گويد هيچيك از اين‌ها كه گفتى معلوم و معين نيست و باور نتوان نمود ، گويم مكلف بودن تو ثابت است ، حال غير از اين اشخاص كه به نبوت معروفند سراغ دارى كسى را كه در حسن احكام و صحت قواعد و اعتبار سنن و جريان امر برترى داشته باشد يا نه ؟ اگر ندارى به نبوت خاصه معترف شو و وجود انبياء و اولياء را كه لطف محضند غنيمت دان . و اگر گوئى كسى هنوز به اين جامعيت كه ذكرش شد پيدا نشده تعطيل لازم آيد و وجود اين همه خلق بىحاصل و ثمر باشد ، و اين به دلايل سابقه خلاف معقول است . و اگر كسى ايراد كند كه پيغمبر مرسل كه رحمة للعالمين و بر كل خلق مبعوث بوده ، چرا اجراى امر خود را بر تمام افراد بشر ننموده ، چه بسا جاها كه اهل آنجا دعوتى نيافته و خبر پيغمبرى گوشزد آنها نشده و آيتى از احكام رسل و كتب كم يا زياد به رسيله يا وسيله به آنها نرسيده ، پس معنى دعوت عام چيست ؟ گوئيم اين اعتراض بيجاست معنى دعوت نه اين است كه بايد داعى الى اللّه بهر قريه و خانه و جزيره و جنگلى وارد شود و سالها اوقات نبوت خود را مصروف و معطل وحشيان عالم كند و از تكميل نفوس مستعده و تربيت قلوب قابله بازماند . عمر دنيا كفايت اين كار را نمىكند . همين‌قدر كه اعلان نبوت و دعوت خود را ببلاد معروفه فرستاد كافى است