محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
100
عرفان الحق ( فارسى )
بداد محبوب . اما معرفت صوفى : اول بافعال فعال است . دويم بصفات ذى الجلال . سيم بذات لا يزال . اما مشاهده صوفى : اول با اشياء است . دويم پس از اشياء . سيم بلا اشياء . اما قرب صوفى : اول فقد حسن اشياء است از قلب . دويم سكون ضمير بعالم غيب . سيم رفع حجاب بين العبد و الرب . اما فكر صوفى : فكر عامش در آلاء است و فكر خاصش در احتياج خود و غناى حق و فكر اخصش در نفى غير و اثبات او . اما ذكر صوفى : اول بلسان است با قلب . دويم بقلب است بىلسان . سيم نه قلب ماند نه لسان ؛ زبان كل شود و قلب مختل . اما سماع صوفى : اول به نغمهء غيب است . دويم به كثرت بسط . سيم به مژدهء وصل . اما وجد صوفى : اول از هيجان روح است در حين فتوح . دويم از عجز روح در حمل غلبهء شوق به حالت ذكر . سيم از خشوع روح هنگام مطالعهء حق در سر . اما ولايت صوفى : اول خارج شدن است از عداوت . دويم اختصاص يافتن قلب است به محبت . سيم رسيدن از فرقست به عين جمع و هى الاصطفاء بالولاية ( 123 ) . اما دل عارف : اول طيرانش در حول طاعتست بحسن نيت . دويم در حول كرامت . سيم در حول حيرت . اول چون درخت در زمين ارادت ساكن است و بباد عنايت متحرك . و ثانى چون كوه بجاى خود ثابت است و بقوام حق قائم . و ثالث چون بحر مواج است و بفيض حق فياض . اما سكر صوفى : اول از جام بلاء است . دويم از ميناى لقاء .