القاضي سعيد القمي
33
اسرار العبادات و حقيقة الصلوة ( فارسى )
[ فصل في النية ] « 1 » إذا تخطأت هذه العقبات التي بمنزلة العتبات ووصلت إلى حضرة السرادقات فاقصد دخول الحضرة قصدا خالصا له سبحانه بالخروج عن حالة كنت فيها مع اللّه إلى حالة فوقها إذ في الحقيقة ما ثم شئ خارج عن الحق لا يتجلى فيه فالعباد المكرمون
--> كجا بود وكي بود وچگونه بود كه عقل يا وهم وحس احاطه بر حقيقت هستى پيدا كند قال أمير المؤمنين عليه السلام التوحيد ان لا تتوهمه دسته دويم گروهى هستند كه تعدد مبدأ را جائز دانستند يا صفات زايده بر ذات قائل شدند ان الشرك لظلم عظيم لا تتخذوا الهين اثنين لا تقولوا ثلاثة انتهوا خير لكم لا إله الا هو دلايل توحيد ذات وحده لا شريك له برهان توحيد صفات لا حول ولا قوة الا باللّه برهان توحيد افعال است وما أمرنا الا واحدة ( 1 ) داعى بر عمل واراده كه منبعث از معرفت وشوق ورغبت است نيت گويند چون ارادهء خوردن طعام وادام وديگر اعمال ارادى آدمي نخستين شرط صحت در أمور عبادي است كه لا عمل الا بالنية اخطار ببال وآوردن بخيال وگذراندن بر زبان وهم وخيال است مرحوم صدر المتألهين در شرح أصول كافى مىفرمايد هرگاه شخصي از در أطاق وارد شود وتو در مجلس نشسته باشى هرگاه بزبان بيارى وبگوئى كه من اكنون بر پا مىايستم براي ورود اين شخص محترم كه احترام أو لازم است آيا اين گفتار به مسخره شبيهتر نيست ؟ چه اين عمل خود دليل وظيفهشناسى وتكليف دانى است محتاج بگفتن نيست خداوند كه از دلهاى بندگان خود خبر دارد يعلم خائنة الأعين وما تخفى الصدور وبىشك از عمل بهترست چه عمل بدون نيت سودمند نيست وحسن نيت مفيدست وديگر اينكه مقصود از عمل تأثر قلب وپاكدلى آدمي است كه به خدا توجه كند واز خلق ببرد لن ينال الله لحومها ولا دمائها ولكن يناله التقوى منكم تو ببين كه اگر كسى با سوءنيت به بستر زن خود رود زنا كار است واگر باشتباه نزديكى زناشوئى كند وطى بشبهه شود وبزهكار نبود واين جمله ترجمه گفتار بعضي دانشمندان است اى برادر تو همين انديشه * ما بقي تو استخوان وريشه گر بود انديشهات گل گلشنى * ور بود خارى تو هيمه گلخنى گر در دل تو گل گذرد گل باشى * وز بلبل بىقرار بلبل باشى آرى بتعدد نيت پاداش نيز متعدد مىشود هرچند عمل يكى بيش نباشد وسر انما الأعمال بالنيات ولكل امرى ما نوى ونية المؤمن خير من عمله نيز از اينجا دانسته شود مرحوم فيض در اينباره تحقيق دقيق دارند بهتر آنست كه ترجمه عبارات أو آورده شود