جنون در وى نديدند ودر پردهء شوخى ومزاح مطلب گفته شد پسر نفهميده وندانسته اين لغات وعبارات را دليل بر جنون پدر گرفته بديهة پدر دانشمند گفته است لو كنت تعلم ما أقول عذرتنى * أو كنت اعلم ما تقول عذلتكا لكن جهلت مقالتي فعذلتنى * وعلمت أنك جاهل فعذرتكا چندين سال پيش يكى از حكماى طبيعي كتابي در طبيعيات نوشته بود يكتن از مردم أصفهان بىآنكه از آن اصطلاحات بوئى برده باشد يك كتاب بر ردّ آن نوشت وبمصر فرستاد آن رند قلاش دو كلمه نوشت وباز پس فرستاد عذرك جهلك مرحوم سيد حسن مشكان طبسى در خراسان مجله دبستان مىنوشت نادانكى در مقام ردّ مقالت أو برآمده وشهرت‌طلبى را در ضمن مطالبى نبشته بود واعلان ناداني خود را منتشر كرده مشكان اين دو بيت را نوشت : چون طفل خردسال دوات وقلم گرفت * ننوشته دست وصورت خود را سيه كند بوزينه‌اى كه خواست بپوشد لباس مرد * موزه بسر گذارد وپا در كله كند وليم جاكسون سياح معروف وجهانگرد آمريكائى مشهور دانشگاه كلمبيا أستاذ لغات هندوستان است كتابي نوشته است بنام از قسطنطنيه تا وطن خيام واز حكيم بزرگوار دفاع كرده است كه اشعار أو را نفهميده‌اند وبه‌ويژه در باب شراب گزارش بر خلاف واقع داده‌اند ازاين‌رو گروهى نسبت زندقة والحاد بوى داده‌اند « 1 » عمر خيام كه پيشواى خراسان وبزرگترين دانشمندان زمان بود فلسفه يونان دانسته وخداپرست وبا ايمان بود وأو نظير أبو على بود در فنون علم حكمت الّا آنكه بدخلق بود واز آن ممر تردد أهل علم پيش أو كمتر بود كتابي را در أصفهان هفت مرتبه بنظر درآورد وهمه را حفظ نمود چون به نيشابور رجوع نمود از حفظ خود آن كتاب را نوشت وبه نسخهء أصل مقابله كردند اندك تفاوتى پيدا شد در تعليم و

--> ( 1 ) - الدراسات الادبيه سال أول شماره چهارم