الفيض الكاشاني

67

كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى )

العيوب برادران اين زمان جاسوس نقص‌ها و كمبودهاى انسانند ، يعنى مطلقا از عيب‌جوئى پرهيز كنيم . و : خدا را اگر دوست داريم ، بايد كه با دوستان خدا دوست باشيم . به‌هرحال فيض با چنين دوستانى در كاشان انجمنى ترتيب داده و براى شاعران القابى تعيين كرده كه غالبا آن را تخلّص قرار داده‌اند براى مثال شمس الدين محمد قمى يا خوانسارى كه شعرش بعد از اين نقل خواهد شد از فيض تقاضاى لقب كرده و فيض لقب انس را به دو داده و او با رباعى ذيل سپاسگزارى كرده است : دل يافت حيات ابد از خدمت فيض * جان زندهء جاويد شد از صحبت فيض جز وحشتم از خلق جهان ، نفزايد * تا « انس » لقب داد به من حضرت فيض و مير حيدر كاشى ملقّب به راجى از شاگردان و مريدان ارادتمند و عضو انجمن اخوان فيض بوده او ضمن قصيده‌اى كه در مديح فيض سروده و در اين مجلد نقل گرديده با بيت ذيل از هديه لقب دادن فيض سپاسگزارى كرده : قدسيان از فيض استمداد همت مىكنند * ز آنكه مىدانند قدر و رتبهء امثال فيض روسياهى زادهء گمنام بودم نااميد * شد مرا « راجى » لقب از دولت اقبال فيض و ملا صادق كره رودى متخلّص و ملقب به صادق تقاضاى لقب از فيض با رباعى ذيل داشته : خدا داده قَدْرَتْ ، براى خدا * مرا هم ز فيضت مكن بينوا ملقّب نما تا به يُمن دَمَتْ * به بحر معانى شوم آشنا علّامه نبيل حكيم صفائى شوشترى از شاگردان و مريدان فيض ضمن قصيده طولانى بسيار عاشقانه از استاد مدح گفته با اين مطلع : كسى شود آئينه هر ذات مظهر فيض را * وسعت امكان نگيرد تنگ در بر فيض را چشم ظاهربين نبيند چشم باطن باز كن * تا ز علم و فضل بينى غرق زيور فيض را