الفيض الكاشاني
50
كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى )
سروده است مطلع آن : « 1 » بك فى البداية بسملوا * بك فى النهاية حمدلوا بك فى الكفاية حسبلوا * و شهود عزّك سجّلوا و بيت آخر آن : بمديحهم فتوسّلوا * و به المقاصد حصّلوا چهارم - ديگر از فرزند فاضل علم الهدى كه جامع همه علوم و فنون بوده و بر ديگر برادرانش تفوّق داشته علّامه محمد محسن بن علم الهدى بوده كه كنيه او نيز ابو طالب بوده است او نيز فقيه و محدث و حكيم و متكلّم و اديب و شاعر بوده حتى شعر پارسى را از والدش علم الهدى بهتر و شيرينتر مىسروده است او متولد 12 جمادى الثانية سال 1100 ه . ق . در كاشان بوده و علم الهدى والد او ابيات ذيل را در ميلاد او سروده است : فيض احسان نگارنده و دارند جان * داد از لطف برايم پسرى نيكنژاد از قضا نام محمد شد و محسن لقبش * يافت اين موهبت از والد فردوس نهاد بودم انديشه تاريخ كه ناگاه خرد * « زينت شرع نبى » كرد رقم با دل شاد 1100 - 1 + 1099 در اين تاريخ تعميهاى لطيف به كار بسته زيرا دل كلمه « شاد » يعنى ميان آن حرف الف است كه چون حرف الف را با مجموع اعداد حروف « زينت شرع نبى » برابر 1099 جمع كنيم سال 1100 استخراج مىشود وى 15 ساله بوده كه ارتحال والد خود علم الهدى را مشاهده كرده و بنا بر اين در سنينى نبوده است كه از محضر پدر استفاده كامل برده باشد امّا از محضر برادران خود استفاده كرده و اجازه گرفته است او خط نسخ و نستعليق را خوش مىنوشت و بيشتر تاليفات فيض به خط وى در كتابخانهها موجود است از جمله جزء اول وافى به خط او و مورخ به سال 1145 در كتابخانه علامه فيضى موجود بوده او را تاليفات بسيار است از جمله كتاب فتح المفاتيح تعليقه بر مفاتيح الشرائع فيض ، در كتابخانه آية اللّه مرعشى نور اللّه قبره نسخهاى از اين تاليف به خط مؤلف موجود است كه در كاشان به سال 1148 تمام كرده و با اين جمله « كمّل فتح
--> ( 1 ) - منقول از مقدمهء معادن الحكمة .