محمد بن محمود دهدار شيرازى

46

رسائل دهدار ( فارسى )

ساخته ، رجاء واثق است كه عدم ردّ آن مظنهء قبول آيد نزد همگنان على الخصوص مر آن مضمون را كه منسوب باشد به اهل معارف و حقايق و از جملهء اسرار و دقايق . و اين رساله كه مندرجاتش روشنىبخش ديدهء ذوق است و چاشنىافزاى جان شوق ، موسوم آمد به اشراق النيّرين . چه در اين دو « 1 » نيّر از افق سراير طلوع مىنمايد : يكى در اظهار شمّه [ اى ] از تطابق آفاق و انفس ، و ديگر در اشعار به تولّد ثانى به طريق تلويح به مضمون « 2 » كلام روح‌افزاى حضرت مسيح - على نبينا و آله عليه الصلاة و السلام - كه فرموده : « لن يلج ملكوت السموات من لم يولد مرّتين « 3 » . و پيش از ظهور نيّرين اشراقى تابان مىشود كه نورش ساطع آيد بر تصحيح كيفيت ادراك انسانى و تصريح بر ذوقيات توحيد به ادلهء وجدانى . اميدوارى به كرم جبلى اهل فضل و افضال چنان است كه به نظر « لا تنظر إلى من قال ، انظر إلى ما قال » مطالعه نمايند و نقش خطا و سهو كه احاطهء قايل كرده بر لوح ضمير حق‌پذير نيندازند « 4 » و التزام اجمال در كلام ، از جملهء رعايت حق الاداء شمارند ، و عدم بسط و تفصيل را از واجبات مقام انگارند « 5 » كه غرض ، وسيلهء قبول جستن است ؛ و اللّه يقول الحق و هو يهدى السبيل . اشراق در « 6 » تصحيح كيفيت ادراك بدان - ايدك اللّه تعالى « 7 » بدرك الحقائق - كه طالب شىء را تا از آن شىء نشانى همراه نباشد ، طلب نكند ؛ و اين است معنى آنكه مىگويند كه طلب مجهول مطلق ، محال است . و چون نشانى همراه داشته باشد ، اگر طلب همان نشان كند ، البته « 8 » تحصيل حاصل گردد و اگر طلب نشانى ديگر كند ، نقل سخن به آن نشان‌كرده . مىگوييم كه از آن نشان هيچ نشانى دارد يا نه ؟ اگر ندارد « 9 » ، طلب محال و اگر دارد ،

--> ( 1 ) . مج : چه اين از افق . ( 2 ) . اساس : مضمون . ( 3 ) . نفائس الفنون ، ج 2 ، ص 75 ؛ اسفار ، ج 8 ، ص 307 . ( 4 ) . اساس و مج : نه اندايند . ( 5 ) . مج : انگارند و للّه . . . ( 6 ) . مج : در كيفيت تصحيح ادراك . ( 7 ) . مج : فى الدارين بدركه الحقائق . ( 8 ) . اساس « البته » و « . . . گرده » ندارد . ( 9 ) . مج : اگر دارد طلب محال و اگر ندارد ترديد .