محمد بن محمود دهدار شيرازى

40

رسائل دهدار ( فارسى )

فقرهء نهم ، را با ذكر اين نكته آغاز مىفرمايند كه شرف انسان به علم و عمل است و مقصد اصلى از علم و عمل ، حصول كمال انسانى است و بعد از بسط اين سخن حكايتى را در ارتباط با مقام ايراد فرموده ، تشابه انسان را با صاحب حكايت تشريح مىسازند . در فقرهء دهم ، اتصاف انسانهاى گونه‌گون را به صفات و اسماى الهى تبيين ساخته ، انسان كامل را صاحب و واجد و متّصف به اسماى الهيه معرفى مىفرمايند و آن اتّصاف را كسبى و اين دارائى را وهبى مىشمارند . و بر اين وزان سخن از استعداد و قابليت انواع انسانها به ميان آورده در آن ارتباط حكايتى را بر نهج تحرير قرار مىدهند ، كه هركسى را قابليت دارايى برخى از اوصاف و كمالات و . . . نيست . در پايان رساله كه معنون به عنوان « انجام كلام » است ، اشارتى در ارتباط با معرفت نفس ناطقه انسانى به ظهور رسانيده ، ذكر موت را يكى از فضائل انسانى و مؤثر در كسب كمالات و باعث تقليل دادن شدت و سكرات موت به وقت آن برمىشمارند و رساله با طرح اين نكته پايان مىبخشد . ( 11 ) نفائس الأرقام حضرت عارف كامل و محقّق و اصل ، جناب محمد بن محمود دهدار - رضوان اللّه تعالى عليه - اين رساله را كه در توحيد حق - جلّ و علا - است ، در جواب نامهء « نور ديدهء سيادت و نجابت ، مير ابو طالب الحسينى العريضى - رحمه اللّه جل جلاله - نگاشته‌اند و آن را در « ده رقم » پرداخته و مسمّاة به نفائس الارقام فرموده‌اند . « رقم اوّل » را در بيان ابطال دور بر طريق حكما و « رقم دوم » را در ابطال تسلسل و « رقم سوم » را در بيان برهان سلّم براساس اثبات تناهى ابعاد ، كه مستلزم تناهى جسم است ، قرار داده‌اند . و « رقم چهارم » را در اثبات واجب بر سبيل انديشه اهل