محمد بن محمود دهدار شيرازى

33

رسائل دهدار ( فارسى )

نظارهء بر ما سوى ، در اين مىدانند كه حفظ مراتب وجودى هر شىء از اشيا را بنمايند . و نيز اشارت دارند به اينكه : وجود عام ، پرتو وجود مطلق است و اوّل تعيّنات و حقيقت اين معنى جز به مكاشفه صورت تحقق در نفس دانا نيابد . و در عطف به اين موضوع قويم ، برهانى را توضيحا اقامه فرموده‌اند . رقيقهء ششم : در تمثيلى كه رافع اعتراضات و مشعر بر مقصود است ، مىباشد و در اين رقيقه در ارتباط با اينكه : وجود مدرك و ظاهرى ، وجود حق است ؛ تمثيلى را بيان مىفرمايند و آنگاه در اينكه : فيض وجود حق - كه فياض مطلق است - اوّل در وجود عام كه - به اصطلاح علما رحمت امتنانى و معنى اسم الرحمن است - ظاهر مىشود ، سخن گفته ، براى تفهيم كلام خويش متمسّك به مثالى مىشوند و بحث اين رقيقه را به اشارتى پيرامون ذات حق - سبحانه - و ارتباط آن با صفات و اسماى وى به پايان مىبرند . رقيقهء هفتم : در اين رقيقه با استناد به كلامى از شيخ عارف عربى ( ره ) كه در رسالة الأنوار كه در جواب استرشاد امام فخر رازى ( رض ) نگاشته‌اند كه : فانه ما ثم فى الوجود الّا اللّه - تعالى - و صفاته و افعاله ، فالكل هو ربّه و منه و اليه ، غير از ذات و اسما و صفات خداوند - سبحان - موجودى را ثابت نمىدانند و موجودات را صور علميه حق مىنامند و اين اجمال را مجملا تبيين ساخته در اثناى مقال به نقل آيات و احاديث و نيز كلماتى از برخى از عرفا چون : علاء الدولهء سمنانى و خواجه محمد پارسا و جامى ، منقول ساخته بدانها تبرّك مىجويند و تا پايان رساله بدين نكات اشارت دارند : كسانى كه اقوال عرفاى شامخين را ادراك نمىنمايند ، اولى آن است كه به حفظ اللسان بپردازند ؛ انسان بتمامه علم است و شعور ؛ عقل اوّل ، شعور مطلق و نور محض است ؛ علت ايجاد ما سوى ، حركت حبّى است ؛ تمامى علوم ، آلات تحصيل معرفت به خداى سبحان است ؛ سالك را ذكر و مراقبه و رابطه بايد ؛ نفس ناطقهء عالم ، عالمى مىشود نورانى معقول ؛ برزخ روح انسانى مرتبهء يقين است . رساله را به تذكّر تعظيم امر اللّه و شفقت بر خلق اللّه به پايان مىبرند . قدّس اللّه