اسرار قبله و . . . و در خاتمهء رساله در اينكه انسان را تواضع در مقابل حقيقت نظام هستى بايد و غرور و كبر از مهلكات‌اند ، تذكرى مىفرمايند . رضوان اللّه تعالى عليه . ( 5 ) ذوقيات اين رساله حاوى يك تمهيد در تبيين مقاصد رساله و يك مقدمه در عنوان برخى از ذوقيات عقليه بر سبيل كلى و چهار ركن در موضوعات گوناگون و يك خاتمه تحت عنوان « پايان سخن » است . [ ركن نخستين در « رؤيت و شهود » حق - سبحانه - ] ركن نخستين را در « رؤيت و شهود » حق - سبحانه - ساخته است و براى اثبات دعوى خويش به نقل كلامى از حضرت قطب الدين ، شارح حكمة الاشراق و حديثى از على - عليه السلام - و نيز نقل حديثى از امام صادق - عليه السلام - از توحيد جناب صدوق - رضوان اللّه تعالى عليه - پرداخته و اشارتى را در معرفت نفس ناطقه انسانى عنوان مىدارد و در خاتمه ، « حقائق الايمان » منقول در حديث علوى - سلام اللّه عليه - كه فرمود : . . . « و لكن تراه القلوب بحقائق الايمان » ؛ را مختصرا توضيح مىدهند . [ ركن دوم به معانى « اتحاد » پرداخته ] در ركن دوم به معانى « اتحاد » پرداخته ، شاهد گفتار خويش را در آن باب از اوصاف الاشراف خواجه طوسى - رحمه اللّه تعالى - جستجو مىفرمايند و در اثناى رساله ، برخى از شطحيات عرفاء را - چون انا الحق حلاج - بر محمل صواب استوار ساخته ، ادامهء كلام خويش را در باب « اتحاد » ، حسن ختام ركن ثانى قرار مىدهند . [ ركن سوم وحدت وجود . . ] ركن سوم را در وحدت وجود قرار داده است . در بدايت آن « هستى - وجود » را كه مساوق با « حق » است ، تعريف نموده ، مراتب ثلاثه آن را تبيين مىسازد و آنگاه گويد كه صدر قونوى در مصباح فرموده است كه اطلاق لفظ « وجود » بر ذات اقدس اللّه ، براى « تفهيم و تفخيم » است ، آنگاه بر اين نهج ، كلام خويش را ادامه داده ركن چهارم را به ركن سوم در توضيح اينكه وجود و كلى طبيعى را با يكديگر چه ارتباطى