محمد بن محمود دهدار شيرازى
86
شرح خطبة البيان ( فارسى )
و الجزئيّة متشخّص و متعيّن است پس عين من است نه با من ، و با انبياء معيّت داشته نه عينيّت ، پس من از جهت حقيقت صاحب همه « 1 » بودهام « كنت مع الانبياء سرّا » اشارت به اين معيّت است و « صرت معى جهرا » كنايت از اين معيّت است كه مراست « 2 » . و از اينجا است كه « 3 » شيخ الاكمل قدوة المحققين الموحدين محى الدّين ابن العربى بر اين رفته كه : « متشخّص در آن تشخّص معرّا از تشخّص است » ، و اللّه اعلم . و قال عليه السّلام : انا اقمت السّماوات السّبع بنور ربّى و قدرته الكاملة . چون سماوات سبع الواح كه نفوس منطبعهاند بلكه به منزلهء ابدان ايشان و نفوس الواح عقولند و عقول صورت تأثير ائمه سبعهء اسمائيّه و ائمهء سبعهء حقايق اين جمله به ترتيب ، پس از مرتبه تمكين و وقار خود عليه السّلام در تخلّق به اسماء سبعه خبر مىدهد و « نور ربّى » اشاره تواند بود « 4 » به اشراق انوار الوهيّت ، كه از روزنههاى « 5 » اسماء سبعه بر دل مباركش برسم ربوبيّت كه مخصّص « 6 » اشخاص است و « قدرته الكامله » اشعار بر اينكه تمكين و وقار من ظهور اثر قدرت كامله او است - تعالى شأنه - و اينكه مشهور است كه آسمان به نفس كاملان در گردش است و عالم بوجود انسان كامل بر پا است به معنى آنست كه ايشان غايات و غرضند و اينكه مكمّل اهل كمال امير المؤمنين الموقنين الموحدين عليه السّلام فرموده : بمعنى تصرّف است و تأثير ، زيرا كه همه تعيّنات حقيقت آن حضرتند ، و اللّه اعلم .
--> ( 1 ) - د : بودم و گفت . ( 2 ) - ر ض : « است » را ندارد . ( 3 ) - ر ض : « كه » را ندارد . ( 4 ) - ر ض : « بود » را ندارد . ( 5 ) - ر ض : از روى نهاء اسماء . ( 6 ) - د : محض .