و دور و قرانات سباعى و غيره و اتصالات و انظار دارند و حال من در تحقّق در جميع « 1 » شهود است ، و اللّه اعلم . و قال عليه السّلام : انا آدم الاوّل . انا نوح الاوّل . انا ابراهيم الخليل حين القى « 2 » فى النّار . انا موسى مونس المؤمنين . بدان ايّدك اللّه تعالى و ايّانا بدرك « 3 » الحقائق ، كه ادراك اين كلام حقيقت مقام بر نهجى كه مطابق عقل « 4 » و نقل باشد و شكّ و وهم را در آن تصرّفى نرسد موقوف « 5 » است بر تحقيق مقدّمه‌اى و آن بطريق تمثيل اينست كه شكّى نيست كه حقيقت نوعيّه انسانيّه كه در نشأة عنصرى بصور افراد كامله و متوسط و ناقصه متشخّص و ظاهر است حقيقتى است وجودى و تحقّق وجودش نزد محقّقين كامل عينى « 6 » است و نزد مستدلّين فاضل عملى ، پس على اىّ حال « 7 » موجودى حقيقى « 8 » است اعمّ از هر دو قول . اكنون ما فرض وجود عينى آن كنيم به جهت ادراك معنى اين كلام پس « 9 » گوئيم بنا بر قول كاملا محقّق ، اگر حقيقت نوعيّه انسانيّه حقيقى موجودهء عينيّه ظاهره در مرائى تشخّصات فرديّه كامله و متوسطه و ناقصه باشد و از حضرت آدم عليه السّلام تا انقضاء نشئه عنصريّه انسانيّه تمام صور صفات مندرجه در ذات آن حقيقت باشد پس صحيح و حقّ است كه اطلاق آن حقيقت بر كلّ افراد كنند كه گويند مر آن حقيقت را كه اوست آدم و نوح عليهما السّلام و اوست محمّد و على عليهما السّلام و اوست فرعون و شدّاد و اوست زيد و عمر و اوست صالح و فاسق يعنى ظاهر از مرائى افراد همان

--> ( 1 ) - ر ض : در تحقّق در شهود جميع است . ( 2 ) - د : القى النّار . ( 3 ) - ر ض : الادرك . ( 4 ) - د : مطابق و نقل . ( 5 ) - ر ض : موقف . ( 6 ) - ر ض : عينى . ( 7 ) - د : « موجودى » را ندارد . ( 8 ) - د : حقيقى . ( 9 ) - ر ض : اين كلام و گوئيم .