محسوس اين دو فرد را حاصل است - من حيث المقدّمتين « 1 » و النتيجه - در جميع مراتب حاصل است « 2 » به فراخور آن مرتبه . پس اگر بعضى از احوال سير خود را در مراتب وجود و مقام خود در منازل موجود به نوعى خبر دهند كه عقول جزئيّه عالم ملك در ادراك آن عاجز و متحيّر شوند و قبول آن در حوصله آنها نگنجد كاملان نشأة آگاهند كه آن خبرها خبر است از كمالات ربّى و دورى كه در هر مرتبه ايشان را حاصل است « 3 » يا در هر دوره ، چه كامل در همه جا كامل است و در هر دوره‌اى به كمال خود داير ، زيرا كه قلب حقايق محال است و نشئه كمال مطلق ، حاوى جميع كمالات عام « 4 » و خاص است . مثلا كمال ناسوتى البته كامل ملكى و مثالى و ملكوتى و جبروتى است . پس در عالم جبروت اسم اعظم است ، و در عالم ملكوت روح اعظم ، و در عالم مثال و ملك عرش اعظم ، و در عالم ناسوت انسان كامل ، و دوره‌اش در عالم ملك مطابق ايّام و سنين عالم ملك است ، و در عالم مثال مطابق ايام و سنين عالم مثال « 5 » است ، و همچنين است در عالم ملكوت و جبروت . و نيز بايد دانست كه مثال دو است : يكى « 6 » مثال سابق كه به واسطه ملك و ملكوت و برزخ بين الطّرفين است ، دويم مثال لا حق كه مستقر ارواح است بعد از مفارقت از « 7 » اجساد و برزخ دنيا و آخرت ، و هر يك را دوره‌اى است معيّن ، و اهل حقايق از قرآن و اخبار اقتباس نموده ، ادوار را به چهار اسم نسبت داده‌اند . هر يك را مرتبه عددى تعيين نموده‌اند و آن چهار اسم ائمه اسماء ذاتيه‌اند و اسم العليم را جبروتى گفته كه صفات و شئون « 8 » و اعتبارات علمىاند و اسماء تعيّنات علمى و عالم جبروت عالم صفات و اسماء است پس مربّى عالم جبروت اسم العليم باشد ، و

--> ( 1 ) - د : فى النتيجه . ( 2 ) - د : حاصل باشد . ( 3 ) - د : حاصل است چه كامل . ( 4 ) - د : كمالات عامه و خاصه واجد است ظهور فعلى دارد مثلا . ( 5 ) - د : « است » را ندارد . ( 6 ) - د : كه يكى . ( 7 ) - ر ض : « از » را ندارد . ( 8 ) - ر ض : شئون اعتبارات .