و « 1 » و با زياده شد . صورت حال با آن « 2 » نبى گفتند و وحى آمد كه ايشان « 3 » مثل « 4 » مذبح در پهلوى او ساخته‌اند « 5 » و آن نه تضعيف مكعّب است . پس استعانت به افلاطون كردند و « 6 » گفت : چون « 7 » شما را نفرت از هندسه بود ، حق‌ّتعالى شما را به اين صورت تنبيه فرمود ؛ هرگاه « 8 » كه استخراج خطّين ميان خطّين بر « 9 » نسبت واحده توانيد « 10 » كرد ، مقصود حاصل شود . » « 11 » و تحقيق كلام درين مقام آنكه خطّ اب را طول مذبح فرض كنيم و خطّ اح « 12 » را ضعف آن « 13 » ، بر وجهى كه زاويهء ب ا ح قائمه باشد و تتميم مسطّح ا ب ك ح و وصل قطر ا ك و تنصيف او بر نقطهء ط و اخراج خطّين ك ح ك ب « 14 » به استقامت كنيم و كنار مسطره بر نقطهء ا نهيم و او را تحريك كنيم بر خطّين مخرجين تا خطّين ر ط ه ط متساوى شوند . اكنون ا ب ب ه ر ح ح ا اربعهء متواليه‌اند بر نسبت واحده ، يعنى نسبت ا ب به ب ه چون نسبت ب ه به ر ح است و چون نسبت ر ح به ح ا ؛ براى آنكه اگر قطر ب ح كه به ضرورت بر نقطهء ط گذرد وصل كنيم و از نقطهء ط عمود ط ح بر خط ح ك اخراج كنيم ، البتّه منصّف ح ك است و سطح ك ر در ر ح با مربّع ح ح مثل مربّع ح ر است به شكل ششم از مقالهء دوم « 15 » كتاب اقليدس ، و مربّع ح ط را مشترك سازيم ، پس سطح ك ر در ر ح با مربّعين ح ح ح ط يعنى با مربّع ح ط به شكل عروس مثل مربّعين ح ر ح ط است يعنى ، مربّع ر ط و به مثل اين بيان كنيم كه سطح ك ه در ه ب با مربّع ط ب يعنى با مربّع ح ط مثل مربّع ط ه است يعنى ر ط . پس سطح ك ر در ر ح مثل « 16 » سطح ك ه در ه ب است . پس نسبت ك ر به ك ه يعنى نسبت ا ب به ب ه به شكل چهارم از مقالهء ششم و شانزدهم از پنجم مثل نسبت ه ب به ر ح است به شكل شانزدهم از مقالهء ششم و مثل نسبت

--> ( 1 ) . E : - و . ( 2 ) . D : به آن . ( 3 ) . C : + كه . ( 4 ) . D : + آن . ( 5 ) . EG : ساختند . ( 6 ) . C : + او . ( 7 ) . C : - چون . ( 8 ) . F : هرگه . ( 9 ) . E : به . ( 10 ) . B : توانند . ( 11 ) . نزهة الأرواح 1 : 25 - 26 . ( 12 ) . D : اج . ( 13 ) . E : - آن . ( 14 ) . D : د ج د ب . ( 15 ) . G : دويم . ( 16 ) . E : در ه ب با مربع ح ط مثل مربع ط ه است يعنى ر ط پس سطح در در رح مثل .