و اين ملاحظه ، افادهء مطالعهء فوائد و حكمت‌هاى بدايات مىكند ؛ چون بنده در اوان سلوك از غايت شوق و قلق ناپروا است ، وقتى كه تشريف مشاهدهء عين يافت و از رنج طلب برست ، فراغت مطالعهء بدايات و مشاهدهء اسرار و حكم آن [ حاصل ] شد . « 1 » از روى ذوق و لذّت للّه و باللّه بىكلفت طبع « 2 » و زحمت نفس عمل مىكند ، و رعايت قاعدهء « النهاية رجوع « 3 » إلى البداية » 410 مىنمايد . و ميان مبتدى و منتهى در اعمال فرقى عظيم و بونى 411 بعيد است . اين سخن پيش رفته و به اين بيت تمثيل نموده . « 4 » : شعر « 5 » نى همه يكرنگ باشد در نيستان‌ها وليك « 6 » * از يكى نى ، قند خيزد وز دگر نى ، بوريا فصل صورت لحظ « 7 » در « بدايات » ملاحظهء فضل سابق است . و در « ابواب » ملاحظهء أمداد صوريّه و ثواب موعود . و در « معاملات » ملاحظهء أمداد معنويّه و قرب معهود . و در « اخلاق » ملاحظهء توفيق تخلّقات . « 8 » و در « اصول » ملاحظهء جواذب موجب انس . و در « اوديه » ملاحظهء انوار قدسيّهء مفيد علوم دينيّه . و در « احوال » ملاحظهء سبحات جلال ، مفيد غلبهء عشق . و در « ولايات » ملاحظهء نور كشف موجب خلعت ولايت . و در « حقايق » ملاحظهء وجه كريم و جمال قديم . و در « نهايات » مشاهدهء حق بالحق « 9 » در عين جمع . باب الوقت قال اللّه تعالى : ثُمَّ جِئْتَ عَلى قَدَرٍ يا مُوسى « 10 »

--> ( 1 ) . ع : + ( ناخوانا ) . ( 2 ) . ج : - طبع . ( 3 ) . ع : الرّجوع . ( 4 ) . ج : رفته كه . ( 5 ) . ج : بيت . ( 6 ) . ج : ولى . ( 7 ) . ج : لحظه . ( 8 ) . ج : تجلّيّات . ( 9 ) . ج : الحق . ( 10 ) . طه / 40 .