شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

372

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

باب اللّحظ « 1 » قال اللّه تعالى : انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكانَهُ فَسَوْفَ تَرانِي « 2 » يعنى اى موسى ديدار جو ، « 3 » كوه را تحمّل اين كار نيست ، در كوه نظر كن ، اگر كوه در پرتو نور تجلّى ما ثبات و قرار تواند يافت ، تو نيز زود « 4 » باشد كه به اين سعادت مستسعد « 5 » گردى . وجه استشهاد لفظ « انظر » بود و پيش اهل اشارت مراد از جبل وجود مجازى موسوى است كه در پرتو نور حقيقت محو و نيست است ؛ كه محدث را رؤيت قديم ممكن نيست . « 6 » اللّحظ لمح مسترق . لحظ نگريستنى است دزديدهء « 7 » پنهانى ؛ كه در ظاهر به چيزى مىنگرد و ناگاه دزديده به محبوب نظرى « 8 » پنهانى مىكند . و اينجا مراد آن است كه در ظاهر نظر به ظاهر الوان « 9 » و اكوان « 10 » مىدارد ، و در حقيقت ملاحظهء جمال و كمال مكوّن مىكند ، و اين سرّ را از بيگانگان و رقيبان پنهان مىدارد . و از رابعهء عدويّه رضي اللّه عنها « 11 » منقول است : شعر إنّي جعلتك فى الفؤاد محدّثي * و أبحت « 12 » جسمي من أراد جلوسي شعر « 13 » دل را به تو سپردم و تن را « 14 » سبيل كرد * من با تو در حديث و تنم خاك هر درى * * * و در بعضى نسخه‌ها « لمح « 15 » مسترقّ » افتاده مشتق از استرقاق ؛ يعنى لحظ « 16 »

--> ( 1 ) . ع : اللحظه . ( 2 ) . الأعراف / 143 . ( 3 ) . ج : چو . ( 4 ) . ج : زد و . ( 5 ) . ج : مستعيد . ( 6 ) . ع : - ممكن نيست . ( 7 ) . ج : در ديدهء . ( 8 ) . ج : نظر . ( 9 ) . ع : بالوان . ( 10 ) . ج : - و اكوان . ( 11 ) . ع : - رضى اللّه عنها . ( 12 ) . ج : ابحث . ( 13 ) . ج : بيت . ( 14 ) . ع : وقف سپل درد . ( 15 ) . ع : - لمح . ج : ملح . ( 16 ) . ج : لحظهء .