شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

21

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

عبد الرزّاق كاشانى « 1 » اين پرسش را پاسخى وافى داده است كه اين نگارنده را قانع ساخت و آن اينكه : درجهء اوّل هر باب خاص مبتديان و تازه‌واردان آن منزل است و بىشك مبتديان در رويارويى آغازين با آن منزل ، حالت خاص خود را دارند و درجت سيم كه خواجه آن را در جهت منتهيان مىداند نهايت حال هر وارد بدان منزل است . و امّا حد وسط از آن كسى است كه نه مبتدى است و نه منتهى ؛ در هر منزلى از منازل كه باشد ، و اللّه اعلم . نكته برخى از شارحان منازل بر شيخ الاسلام خرده گرفته‌اند كه از جمله چهار سفر صوفيانه كه به ترتيب ذيل است : 1 . سير الى اللّه ، 2 . سير فى اللّه ، 3 . سير من اللّه الى الخلق ، 4 . و سير من الخلق الى الحق ، فقط به سير اول اكتفا كرده است . مثلا عفيف الدين تلمسانى در باب تمكن از شرح منازل السائرين گويد : « الشيخ لم يذكر في هذا الكتاب نفسا واحدا من أحكام السفر الثانى فكيف الثالث و الرابع « 2 » » عبد الرّزاق كاشانى اين پرسش را چند پاسخ مىگويد ، از جمله اينكه : « اگر معترضين انصاف مىدادند در كلام او ، هر دو امر « سفر اول و ثانى » را مىيافتند بلكه وراى آن را . ولى تبادكانى را پاسخى ديگر است و آن اينكه : شيخ الاسلام خود در ديباچهء منازل فرموده است كه جماعتى درخواست بيان منازل و مقامات سير به سوى حق نمودند و من به جهت اجابت ملتمس آنان اين كتاب را نگاشتم . بنابراين فلسفهء وجودى كتاب بيان منازل و مقامات سير الى الحق است و شيخ

--> ( 1 ) . شرح منازل السائرين ، ص 25 . ( 2 ) . شرح منازل السائرين ، تلسمانى ، ص 503 .