ساير ملاحظات خفيّه به ما سوى اللّه ؛ به جهت خوف از عقاب ، يا مبالات « 1 » و اعتبار كردن حالى از احوال خود ، يا از جهت خوف از ضرر اهل عالم و اميد نفع از ايشان ، و مبالات به شيئى « 2 » از اشيا به وجهى از وجوه و حالى از احوال عالم . بحسم الرّجاء بالرضاء ، به بركندن مادّهء رجا از حق يا از نفع خلق به رضا به قضاى حق . و قطع الخوف بالتّسليم ، « 3 » و به بريدن مادّهء خوف به تسليم نفس و سپردن خود به حق . « يفعل اللّه ما يشاء و يحكم ما يريد » . « 4 » و رفض المبالاة بشهود الحقيقة . و برانداختن مبالات و اعتداد 199 و اعتبار اشيا و احوال به شهود حقيقت . و مراد به حقيقت در اين مرتبه توحيد افعال است به حسب قرينه ؛ و الّا در لفظ بر آن دلالتى ظاهر نيست . و الدّرجة الثّانية : تجريد الانقطاع عن التعريج على النفس ، و « 5 » درجه دوم « 6 » ، تجريد انقطاع از ميل به نفس است ؛ همچنان‌كه درجهء اول تجريد از ميل به خلق بود ؛ و اين به سه چيز است : بمجانبة الهوى ، اول ، انقطاع از ميل نفس به مخالفت هواى وى است ؛ چه حيات نفس به هواى وى است ، « 7 » و مجانبت هوا « 8 » موت وى . و انقطاع از وى به موت وى دست دهد . و تنسّم روح الأنس ،

--> ( 1 ) . مبالات : باك داشتن ( اين تعليقه ذيل كلمه مبالات در نسخه ج نوشته شده ) به صورت ( پاك داشتن ) . ( 2 ) . ج : شىء . ( 3 ) . ج : با التسليم . ( 4 ) . تركيبى است برگرفته از دو آيهء 27 ابراهيم و آيهء 1 مائده . ( 5 ) . ع : - و . ( 6 ) . ع : دويم . ( 7 ) . ع : - چه حيات نفس به هواى وى است . ( 8 ) . ع : هواى .