وَ مَنْ أَعْرَضَ و هر كه روى برتابد عَنْ ذِكْرِي از هدى كه سبب ياد كردن من است يا اعراض كند از كتاب من فَإِنَّ لَهُ پس به بتحقيق مر او راست مَعِيشَةً ضَنْكاً زيستنى تنگ و سخت در دنيا يعنى در كسب حرام افتد يا به عمل بد مبتلا گردد يا قناعت ازو بستانند و به دام حرص درماند و گفته‌اند معيشت تنگ عذاب قبرست يا زقّوم دوزخ وَ نَحْشُرُهُ و حشر كنيم آن معرض را يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى در روز قيامت نابينا كه هيچ چيز نه‌بيند مگر جهنّم و اصناف عقوبتهاى آن قالَ رَبِّ گويد اى پروردگار من لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى چرا حشر كردى مرا نابينا يعنى بچه سبب مرا نابينا محشور كردى و در ايراد فعل ماضى اشارت است به تحقيق وقوع اين قضيه وَ قَدْ كُنْتُ و حال آنكه به درستى كه بودم بَصِيراً بينا وقتى كه سر از قبر برآوردم قالَ گويد حق سبحانه و تعالى كَذلِكَ كار همچنين است كه دانستى أَتَتْكَ آياتُنا آمد به تو آيتهاى كتاب ما يا دلائل قدرت و علامات وحدت ما فَنَسِيتَها پس تو چشم بر هم نهادى از ان و ترك كردى آن را وَ كَذلِكَ و همچون ترك كردن تو آن را در دنيا الْيَوْمَ تُنْسى امروز ترك كرده شدى و بماندى در عذاب وَ كَذلِكَ و همچنان‌كه روى گرداننده از كتاب ما را جزا داديم نَجْزِي پاداش مىدهيم مَنْ أَسْرَفَ آن را كه از حد گذشته يعنى شرك آورده وَ لَمْ يُؤْمِنْ بِآياتِ رَبِّهِ و نه‌گرويد به آيتهاى پروردگار خود بلكه تكذيب نمود وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ و هر آئينه عذاب آن سراى أَشَدُّ سخت‌تر است از تنگ‌عيشى اين سراى وَ أَبْقى و پاينده‌تر جهت آنكه انقطاع ندارد أَ فَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ آيا راه نه‌نمود مر مشركان قريش را و طريق اعتبار بر ايشان روشن نساخت آنكه كَمْ أَهْلَكْنا چند هلاك كرديم ما قَبْلَهُمْ پيش از ايشان مِنَ الْقُرُونِ از اصحاب قرنهاى گذشته چون قوم عاد و ثمود و نمرود يَمْشُونَ مىروند بوقت تجارت فِي مَساكِنِهِمْ در مسكنهاى ايشان چون احقاف و ديار حجر و علامت هلاك و عذاب مىبينند إِنَّ فِي ذلِكَ به درستى كه در ان هلاك لَآياتٍ هر آئينه نشانهاست براى اعتبار يا دليلها بر عذاب اهل انكار لِأُولِي النُّهى مر خداوندان عقول ناهيه را يعنى عقلهاى كه نهى كند ارباب خود را از تغافل .