وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ اگر بخوانيد شما اى مسلمانان مشركان را إِلَى الْهُدى بسوى دين اسلام لا يَتَّبِعُوكُمْ پيروى نمىكنند شما را سَواءٌ عَلَيْكُمْ يكسان است بر شما أَ دَعَوْتُمُوهُمْ آنكه بخوانيد ايشان را و دعوت كنيد بدين حق أَمْ أَنْتُمْ صامِتُونَ يا آنكه شما خاموش باشيد اين آيت خاص است بقومى از كفره چون ابو جهل و متابعان او كه از قبول دعوت حق محروم شدند إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ به درستى آنان كه شما مىپرستيد اى مشركان مِنْ دُونِ اللَّهِ بجز خدا و ايشان را الهه نام نهاده‌ايد عِبادٌ بندگان‌اند يعنى مملوك و مسخر فرمان‌اند أَمْثالُكُمْ مثل شما يعنى ايشان نيز مانند شما در تحت تصرف و در قبضه تقدير حق‌اند فَادْعُوهُمْ پس بخوانيد ايشان را و چون بخوانيد فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ پس بايد كه اجابت كنند مر شما را إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ اگر هستيد شما راست‌گويان در آنكه ايشان الهه‌اند چه إله به حق آنست كه دعاى بنده و نداى پرستنده خود را اجابت كند أَ لَهُمْ أَرْجُلٌ آيا مر اين بتان را پاىهاست كه در مهمات خود يَمْشُونَ بِها مىروند به آن چنانچه شما مىرويد أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يا ايشان را دستها هست كه چيزها را يَبْطِشُونَ بِها فراگيرند به آن چنانچه شما فرا مىگيريد أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يا ايشان را ديده‌هاست كه مرئيات را يُبْصِرُونَ بِها به بينند بدان چنانچه شما مىبينيد أَمْ لَهُمْ آذانٌ يا مر ايشان را گوشهاست كه مسموعات را يَسْمَعُونَ بِها بشنوند بدان چنانچه شما مىشنويد و خود قائل‌ايد كه ايشان را پاى روان و دستگير و چشم بينا و گوش شنوا نيست و شما را هست پس شما بدين‌ها از ايشان فاضل‌تر باشيد و غايت جهل باشد كه فاضل مفضول را پرستد اين آيت در اثبات جهل كفره است و ايشان بعد از الزام حجّت بر ايشان تخويف كردند حضرت پيغمبر ص را به آلهه خود و گفتند خدايان ما را نكوهش مكن كه مبادا آفتى و رنجى به تو رسانند حق تعالى فرمود كه قُلِ ادْعُوا بگو اى محمد ص كه بخوانيد شُرَكاءَكُمْ انبازان خود را كه براى خدا ساخته‌ايد و با هم يار شويد در عداوت من ثُمَّ كِيدُونِ پس بكوشيد بر آن مقدار كه توانيد در ايصال مكاره به من فَلا تُنْظِرُونِ پس مرا مهلت مدهيد و بكنيد آنچه خواهيد كه من واثقم بحفظ و حمايت الهى و از قصد و مكر شما نمىانديشم بيت اگر هر دو جهانم خصم گردند * نترسم چون نگهبانم تو باشى إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ به درستى كه يار و متولى كار من اللّه است الَّذِي آن الهى كه نَزَّلَ الْكِتابَ فروفرستاد قرآن را كه حامى بندگان حق است وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ و خدا دوست دارد و كار سازد بندگان شايسته را .