وَ لَقَدْ كُنْتُمْ و به درستى كه شما بوديد كه از روى اشتياق لقاى الهى تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ آرزو مىبرديد مرگ را يعنى شهادت را مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ پيش از آنكه مشاهده كنيد اسباب آن را كه حربست فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ پس بتحقيق بديديد آنچه مىطلبيديد از مقاتله كفار وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ و حال آنكه شما مىنگريستيد بياران و برادران شما كه مقتول مىشدند يا نظر مىكرديد در پيغمبر عليه السلام و او را تنها گذاشته در خلاص خود مىكوشيديد آورده‌اند كه چون حضرت صلى اللّه عليه و سلّم زخم خورده در ميان كشتگان نهان شد ابليس لعين صداى الا انّ محمّدا قد قتل در ميان خاص و عام افگند قومى از ضعفاى اهل اسلام خواستند كه رجوع بعبد اللّه ابى نموده التماس كنند كه از ابو سفيان براى ايشان خط امان بستاند و قوم ديگر بگريختند و بعد از آنكه آن حضرت رسالت‌پناه صلى اللّه عليه و سلّم منهزمان را ملامت مىكرد كه چرا فرار بر قرار اختيار كرديد و پشت بميدان كارزار آورديد ايشان زبان عذر گشوده گفتند كه ما آوازه قتل تو شنيديم روزگار بر ما شوريده شد و از غايت ترس بگريختيم حضرت عزّت دفع عذر ايشان را آيت فرستاد وَ ما مُحَمَّدٌ و نيست محمد ص يعنى بنده ستوده من إِلَّا رَسُولٌ مگر فرستاده از پيش من قَدْ خَلَتْ به درستى كه بگذشته‌اند مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ پيش از وى فرستادگان أَ فَإِنْ ماتَ آيا اگر بميرد اين پيغمبر أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ يا كشته گردد باز مىگرديد شما عَلى أَعْقابِكُمْ بر پاشنه‌هاى خود يعنى ترك جهاد مىكنيد يا مرتد مىشويد وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ و هر كه برگردد و به پس بازرود بارتداد يا ترك جهاد گيرد فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ پس هرگز زيان نرساند بدان برگشتن خود خدا را شَيْئاً چيزى ، زيرا كه ورود مضار و منافع برو روا نيست وَ سَيَجْزِي اللَّهُ و زود باشد كه جزا دهد خدا الشَّاكِرِينَ مر سپاس‌دارندگان را وَ ما كانَ لِنَفْسٍ و نباشد و نسزد هيچ نفس را أَنْ تَمُوتَ آنكه بميرد إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ مگر به مشيت خدا و فرمان او و نوشته است خدا اين حكم را در لوح محفوظ كِتاباً مُؤَجَّلًا نوشتنى زمان او پيدا كرده شده كسى پيش از آن نميرد و از آن نيز در نگذرد و درين آيت تحريض مسلمانان است در جهاد و دلير ساختن ايشان در معركه مقاتله با اهل عناد چه هر كه داند كه عمر او مقرر و اجل او مقدرست هرآئينه دلير خواهد شد در معارك مبارزت و شروع در مهالك حضرت مرتضى رض درين معنى دو بيت ست رباعى اى يومين من الموت افر * يوم لم يقدر ام يوم قد قدر يوم لا يقدر لا ياتى الاجل * يوم قد قدر لا يغنى الحذر رباعى دو روز حذر كردنت از مرگ روا نيست * روز كه قضا باشد و روز كه قضا نيست روز كه قضا باشد كوشش نكند سود * روز كه قضا نيست درو مرگ روا نيست وَ مَنْ يُرِدْ هر كه خواهد به جهادى كه مىكند ثَوابَ الدُّنْيا پاداش اين جهان نُؤْتِهِ مِنْها بدهيم او را از دنيا آنچه مقدّر كرده‌ايم وَ مَنْ يُرِدْ هر كه خواهد باعمال خود ثَوابَ الْآخِرَةِ جزاى آن جهانى نُؤْتِهِ مِنْها بدهيم او را آنچه خواهد و آرزو برد و در بهشت وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ و زود باشد كه ما پاداش دهيم شكرگويندگان را بر نعمت جهاد .