و همچنين تا دامن قيامت اصفياى خداى عزّ و جلّ امتحان مدّعيانند كه به زبان گويند مؤمنيم و به اركان نيز عبادتى چند كنند ، اما اسرار قلوب ايشان از خودشان و از ديگران پوشيده باشد ، مگر از « علّام الغيوب » كه عالم سرّ و اخفى است و پيوسته بدين امتحان صدق و كذب مدّعيان آشكارا مىگردد ، اما حساب اين حكايت موقوف است تا روز قيامت ، عزازيل را هم در اين جهان رسوا كردند و نام بگردانيدند ، رسوايى عزازيليان موقوف است تا يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ « 1 » آنجا نام‌هاى ايشان بگردانند ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مگر از اينجا فرمود : « ما تدرى ما اسمك غدا » حقيقت حال چنين است كه گفتم ، اما دريغ كه اغنيا بيشتر اغبيايند و از اين حال غافل و پيوسته در مقام امتحان لغزان باشند ، و خواهند كه بروت توانگرى بر اهل فقر جنبانند ، هيهات : اى توانگر مفروش اين همه نخوت كه تو را * سر و زر در كنف همت درويشان است قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ « 2 » حسنات جهان براى اهل فقر آفريده شده ، ديگران به طفيل ايشان از آن لطف محظوظ مىگردند كه نشايد كه به چيزى كه به صدقه ايشان يافته‌اند بر ايشان تفاخر كنند . اگر اهل فقر در جهان نباشند ايشان ببينند كه چه بر سرشان مىآيد . « هل تنصرون و ترزقون الّا بضعفائكم » ضعفاى حقيقى ايشانند كه قوّهء خداى را عزّ و جلّ مشاهده كرده‌اند و نزد آن هستى ايشان ضعيف و ذايب گشته ، و همچنين فقراى حقيقى ايشانند كه غناى خداى عزّ و جلّ ديده‌اند و به تهيدستى خود معترف شده ، ضعفا و فقراى صورى به حسب مناسبتى كه مجاز را است با حقيقت از اين مقام فىالجمله بىبهره نيستند ، ايشان را نيز تكريم بايد كرد به بوى ضعفا و فقراى حقيقى ، ايشان را نيز دوست بايد داشت ، اما آن فقر كه فخر انبيا است و آن ضعف كه وسيله حقيقى نزول رزق از سما است ، جز اين ضعف و فقر

--> ( 1 ) . سوره طارق ، آيه 9 « آن روز كه رازها [ همه ] فاش شود » . ( 2 ) . سوره اعراف ، آيه 32 « بگو اين [ نعمت‌ها ] در زندگى دنيا براى كسانى است كه ايمان آورده‌اند و روز قيامت [ نيز ] خاص آنان مىباشد » .