عمل به آن مشغول مىشو كه اگر خداى خواهد بيان بر سر بيان مىرسد « و اللّه ولىّ التوفيق » . ترسم كه بعضى افهام بلرزد كه اين صفت كه تو مىكنى اگر ممكن است مگر پيغمبرى يا صدّيقى را باشد ، پس عامهء مؤمنان به بساط خداى بايد كه نرسند ، گوييم : همهء مؤمنان را اين خاصيت به قدر ايمان خويش هست ، اما عامهء مؤمنان را آن در سرّ سرّ باشد و اوليا را در سرّ باشد و انبيا را در جهر و در آخرت همه را در جهر پيدا شود . اى ولىّ من و بكوشيد اى اولياى من اين سخن را باور داريد و مايهء اين سعادت ابدى براى خود كسب كنيد و به شهادت اهل زيغ و نادان ملتفت مشويد و السّلام . * * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم مكتوب 156 - [ عبادت و عادت با هم راست نمىآيد ] از بندهء خداى قطب بن محيى . حيوان را كه جز اين بدن خاكى كه از خاك آفريده شده و با خاك خواهد شد چيزى نيست ، سزد ار جز به پرورش تن و پيروى هواى جسم مشغول نباشد ، اما آدمى كه او را روح پاك كه از نور قدس آفريده شده هست و اگر از آلايش خاك پاك شود به جهان قدس رسد در نعمت جاويد در جوار ملك قدّوس سلام ؛ و الّا در ذل حجاب و ناكامى و عذاب بماند ، نشايد كه تمام همت او پرورش تن و برآوردن آرزوى جسم باشد ، كار آدمى عبادت خداى است عزّ و جلّ و دوام ذكر و طاعت او كه عمل فرشتگان است ، كسى كه از وى كار فرشتگان آيد حيف باشد كه كار حيوانات پيش گيرد و اگر چنين كند از حيوان كمتر باشد ، براى آنكه آنچه كار حيوان است هرآينه از حيوان بهتر آيد و چه بدتر از اين كه كسى به حيوانيّت خشنود شود ، آن‌گاه از ديگر حيوانات نيز كمتر باشد و به مرتبه نازل‌تر . مثلا اگر همت خود را خورش سازد ، آن مقدار كه حمار به يك ساعت خورد او به